Lt. Gen. Tsadkan Gebretensae: The adult in Tigrai

18 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

 

 

 

 

በምዕራብ ኢትዮጵያ ተከስቶ የነበረው የጸጥታ ችግር መፈታቱን በመከላከያ ሠራዊት የምዕራብ ዕዝ ዋና አዛዥ አስታወቁ

17 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

ዋና አዛዡ ሜጀር ጀኔራል አስራት ደኔሮ (ኢዜአ)

አሶሳ ታህሳስ 7/2011 (ኢዜአ) በምዕራብ ኢትዮጵያ አካባቢዎች በጸጥታ ችግር ምክንያት ሲያጋጥም የነበረው የትራንስፖርትና የንግድ እንቅስቃሴ መስተጓጎል ችግር መፈታቱን በመከላከያ ሠራዊት የምዕራብ ዕዝ ዋና አዛዥ አስታወቁ።

ዋና አዛዡ ሜጀር ጀኔራል አሥራት ደኔሮ ለኢዜአ እንደገለጹት በቤኒሻንጉል ጉሙዝና በኦሮሚያ ክልል አጎራባች አካባቢዎች የታጠቁ ኃይሎች የፈጠሩት የጸጥታ ችግር በህይወትና በንብረት ላይ ጉዳት አድርሷል።

ከዚህ በተጨማሪ ከአሶሳ አዲስ አበባ፣ ከነቀምት አዲስ አበባ፣ ከነቀምት አሶሳ እና ከነቀምት ቡሬ መስመር የንግድና የትራንስፖርት መስተጓጎል ሲያጋጥም መቆየቱን ተናግረዋል።

“ችግሩን ያስከተሉት የታጠቁ ሃይሎች ከሃገር መከላከያ ሠራዊት አቅም በላይ ሆነው አይደለም” ያሉት አዛዡ የብሄራዊ ጸጥታና ደህንነት ምክር ቤት ባሳለፈው ውሳኔ መሠረት ሰሞኑን የምዕራብ እዝ ሃይል አካባቢውን መቆጣጠሩን አስረድተዋል።

ሠራዊቱ ከሁለቱ ክልሎች ጋር በመተባበር ባካሔደው የተጠናከረ ፍተሻ አካባቢው መረጋጋቱን ገልጸው በአማራ ክልል ከቅማንት አስተዳደር ጋር ተያይዞ የተከሰተው የጸጥታ ችግርም ካለፉት ሁለት ሣምንታት ወዲህ ወደ ሰላም መመለሱን ተናግረዋል።

ለተገኘው ውጤት የህብረተሰቡ ድጋፍ ከፍተኛ እንደነበር ጠቅሰው ሠራዊቱ እስከ ህይወት መሥዋዕትነት እንደከፈለም አዛዡ ጠቁመዋል፡፡

የግጭቶቹ ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ሥር ለማዋል የሚደረገውን ጥረት መደገፍ የሰራዊቱ ትኩረት መሆኑን ጠቁመው ከየአካባቢው አስተዳደር ጋር በመቀናጀት ተፈናቃዮችን ወደ ቀዬአቸው መመለስና የደረሱ ሰብሎችን የመሰብሰብ ስራ እየተከናወነ መሆኑንም ገልጸዋል።

ከዚህ ባለፈም ሃገሪቱ ከሱዳን ጋር በምትዋሰንበት ድንበር በኩል የሚከሰተውን ህገ-ወጥ የሰዎች እና የጦር መሣሪያ ዝውውር በትኩረት እየተከታተለ መሆኑን አብራርተዋል፡፡

 

Lebanese journalist goes on trial for covering Ethiopian migrant worker abuse allegations

17 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

by Afef Abrougui, Global Voices

A July 24 demonstration against arrests over online posts in Lebanon. Photo by Hasan Shaaban, used with permission (Credit: Global Voices)

Timour Azhari, a journalist at the Lebanese DailyStar newspaper, is facing trial for covering the alleged abuse of an Ethiopian migrant worker at the hands of her employers in Lebanon. Azhari has also written for Global Voices.

In March 2018, Lensa Lelisa alleged that her employers, who run a high-end fashion company, had been abusing her. Desperate to escape, she jumped from the balcony of the second floor, breaking her legs. She later described her experience in a video that was shared widely online.

When she was discharged from hospital, her employers took her back to their house, despite the allegations of abuse. Lelisa later appeared in a TV program where she recanted her story and said that she had accidentally fallen down.

Lensa (left) with her aunt Ganneth (right). Photo shared by friends of Lensa on social media and used with permission.

Migrant domestic workers in Lebanon are forced to work and live in difficult conditions under Lebanon’s notorious “kafala” (sponsorship) system. The system grants sponsors (companies or private citizens) a “set of legal abilities” to control workers making them vulnerable to abuse. Without the permission of sponsors, workers cannot change or quit jobs or leave the country. The International Labor Organization, a UN agency, says the system leaves workers vulnerable to forced labor.

After reporting on Lelisa’s story, Azhari was charged with defamation over an article published in the DailyStar’s online and print editions on March 28, describing Lelisa’s allegations against her employers. The case against Azhari also covers journalistic tweets that he posted while covering a protest in front of her employers’ home and workplace for his newspaper.

Under pressure from the authorities, the newspaper later took down the article from its website, though it remains available on Azhari’s blog. Another article about the protest is still accessible on the DailyStar’s website.

Azhari was interrogated in June before Lebanon’s infamous Cybercrime Bureau. When I spoke with Azhari about the proceeding, he described how an investigator accused him of “taking sides” in the story. Authorities asked him to remove his tweets in relation to Lelisa’s case, reasoning that a police investigation had proven her employers to be innocent. Police also seized confidential information from his phone.

“Between my questioning and time spent waiting in the interrogation room, I was at the Bureau for 8 hours. My phone was searched, confidential information on an anonymous source was seized from it, and I was made to delete my tweets.”

The bureau also asked him to sign a pledge to not speak about the case again, but he refused.

Established in 2006 to strengthen the Lebanese state’s online security capabilities in the digital age, the Cybercrimes Bureau is the avenue through which most of the interrogations of journalists, activists and bloggers over their online publications take place.

Though Lebanese law contains protections for freedom of expression and freedom of the press, insulting the president, the Lebanese Army, religion or the flag can result in up to a three-year prison sentence and heavy fines. Slander, libel and defamation laws also increasingly have been used by politicians, representatives of big businesses and private individuals to question and prosecute activists and crack down on critical online speech.

By August 1, Social Media Exchange, a local NGO that works on internet policy, documented at least 16 cases of people summoned for questioning over their online posts in 2018.

Azhari’s trial began on November 27, at the publications court in the city of Baada, but was adjourned to February 26 after the plaintiff and their lawyer failed to show up in court, he said. If convicted, he will be made to pay a fine.

As the trial goes on, Azhari will keep on doing his job and reporting on the stories that matter. ”If anything it [the trial] has motivated me to continue covering social justice issues, including stories related to the abuse of migrant workers in Lebanon,” he said.

 

ሌሎችን በማሠቃየት ከታየው የሕወሃቶች አረመኔያዊነት በኋላ ወንጀለኞች ለፍርድ፤ ሕወሃትም ወደ ማክተም መገፋት አለበት!

13 Dec

በከፍያለው ገብረመድኅን The Ethiopia Observatory (TEO)

በየሣምንቱም ሆነ በየአጋጣሚው፡ ሕወሃት መቀሌም ሆነ በየመንደሩ— በኢትዮጵያ የሚካሄደውን ለውጥ በመቃወም — በጸረ-ኢትዮጵይዊነት ያሠልፋል! ዓላማው አፍኖ የያዘውን የትግራይን ሕዝብ ከራሱ ጋር የተቆራኘ በማስመሰል፡ መሸሸጊያው ለማድረግ ነው።  ይህም የመጀመሪያው አይደለም። 

ሕዝቡም በልቡ፡ ይህ ለግንባሩ ጥቅም እንጂ ዋርካው እንዳልሆነ ያውቀዋል የሚል እምነት አለኝ። የዚህ እምነቴ መሠረት ደግሞ፡  ሁሌም የድርጅት ዓላማና  የሕዝብ ፍላጎቶች የተሳለጡ አለመሆናቸውን ታሪክ ስለሚያስተምረን ነው።  በሃገራችንም  ለአያሌ አሥርታት ከ”ሠልፍ ካልወጣችሁ ስኳርና ዘይት አታገኙም”፡ “ድጋፍ ካልሠጣችሁ ከቀበሌ ቤት ትባረራችሁ”፣ 2ከገዥው ፓርቲ ጋር ካለተባበራችሁ ከኅብረት ሥራ ማኅበር ብድር አታገኙም” ወዘተ ኢትዮጵያውያን ተገቢውን ትምህርት ወስደዋል።

ይህ ማለት ግን በእምነት፡ በዘር አዋዜ የታጀሉ፡ በቅጥር፡ በጥቅማ ጥቅም  የተሳሰሩ ግለሰቦች የሉም ማለት አይደለም!

ከሁሉም የሚያሳዝነው፣  ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በትግራይ ወንጀለኛውና ፋሽስቱ ሕወሃት የሕገ መንግሥት አስከባሪ አድርጎ  ራሱን መሠየሙ ነው! ደብረጽዮንም በተከበረችው አክሱም ጽዮን  መንበር ላይ—  ለዚያውም በማትያስ አጋፋሪነት — አክሊል ደፍቶና ተኮፍሶ መታየቱ፡ በስብሃት ነጋ ትዕዛዝመላው ኢትዮጵያውያን ምዕመናን እምነት በወንጀለኛው ሕወሃት ቡድን መረገጡ ነው!

እውነቱን እንነጋገር ከተባለ፣ ትግራይ የግንባሩ መሣሪያ  ላለመሆንና ድርጊቱን በጣም በሚጠላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ፊት ትሥሥሩ የግንባሩን ሕይወት ማራዘሚያ ከመሆን ውጭ  ሃቀኛ ሁኔታውን አንጸባራቂ አይደለም። ሆኖም በዚህ አስከፊና አሳዛኝ ወቅት ሕዝቡ — ሕወሃት እንደሚያስተጋባው —የወንጀሎቹ ደጋፊና ተሳታፊ አለመሆኑን በግልጽ ማሳየት በቻለ፡ ለሁሉም ዜጎች እንዴት ጠቃሚ በሆነ!

ህ ጉዳይ የወደፊቱ የትግራይ ሕዝብ የችግር ምንጭ መሆኑን የተገነዘቡት ሌተና ጄኔራል ጻድቃን ገብረተንሣይ ነሐሴ 24/2016 የትግራይ ሕዝብ ሚና ወደፊት ምን መሆን እንዳለበት እንዲጠና በጻፉት አስተያየት (የሃገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታና የመፍትሔ ሃሳቦችየሚከተለውን ምክር ለግሠውነበር፦

የዚህ ጉዳይ የወደፊቱ የትግራ ሕዝብ የችግር ምንጭ መሆኑን የተገነዘቡት ሌተና ጄኔራል ጻድቃን ገብረተንሣይ ነሐሴ 24/2016 የትግራይ ሕዝብ ሚና ወደፊት ምን መሆን እንዳለበት እንዲጠና በጻፉት አስተያየት (የሃገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታና የመፍትሔ ሃሳቦችየሚከተለውን ምክር ለግሠውነበር፦

“አሁን ባለችው ኢትዮጵያ የትግራይ ህዝብ የሚኖረው ድርሻና የሚጫወተው ሚና ምን መሆን አለበት? የትግራይ ህዝብ የስልጣን ዘመኑን በፀጥታ ሃይሎች ድጋፍ የሚያራዝም በየግዜው ከህዝብ እየተነጠለና በህዝብ እየተጠላ የሚሄድን የፖለቲካ ስርዓት ጠባቂና ተከላካይ ነው መሆን ያለበት? ወይስ ሌላ ምርጫ አለው? የትግራይ ህዝብ አሁን ባለው የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሁኔታ የሚወስደው የፖለቲካ አቋም ምን ይሁን? ብሎ መጠየቅ ይገባል። በሌሎች የኢትዮጵያ ህዝቦችስ ሕገ መንግስታዊ መብታቸውን የሚጥስ ፖለቲካዊ ስርዓት ጠባቂ ተደርጎ የተለየ ጥቅም የሚያገኝ ጠላት ተደርጎ ነው መታየት ያለበት ወይስ በዴሞክራሲና በእኩልነት ላይ ለተመሰረተ የህዝቦች አንድነት ፣ ለህዝቦች መብት መከበር ለትክክለኛ ፍትሕና ለፍትሃዊ ኢኮኖምያዊ ተጠቃሚነት በፊታውራሪነት የሚታገል ህዝብ ተደርጎ ነው መታየት ያለበት? ብለን እየጠየቅን መልሱን መፈለግ ይኖርብናል።”

ግፍና ሠቆቃ በኢትዮጵያ የሥውር እሥር ቤቶች

ይህንን ውይይት ለኔ አሁን አስገዳጅ ያደረገው፣ አያሌ ኢትዮጵያውያን ቤተሰቦች ውስጥ ከማክሰኞ ምሽት ታኅሳስ 11/2018 ወዲህ ከፍተኛ ኃዘን ንዴትና ቁጣ ስሜት መቀስቀሱ ነው። በአቃቤ ሕግ ቀደም ሲል በተገለጸው መሠረት፡ ማክሰኞ በትግራይ የወንበዴዎች አመራር ትዕዛዝና ተሳታፊነት በዜጎቻችን ላይ የተፈጸመው ሠቆቃ ዶክመንታሪ ፊልም ለሕዝብ ዕይታና ግንዛቤ በቴሌቪዥን ቀርቦ ዐይተናል።



ማናችንም እንደሰብዓዊ ፍጡር ግለሰባችን መሸከም የማይችለውን ወንጀሎች አያሌ ወጣቶቻችንና ምሁራኖቻችን ላይ በተለይም ያለኃጢያታቸው በዝርያቸው ብቻ እየታፈኑ ለሠቆቃ መዳረጋቸውን ተመልከተን ልባችን ተሠብሯል!

ሃገር ውስጥም በአፈናው ምክንያት፡ ዜጎቻችን ላይ ሥቃዩ ሲፈጸም፡ ሌሎቻችን ለዓመታት እንዳላየን አፋችንን ሸክፈን ፊታችንን አዙረን ለመኖር ብንሞክርም፡ በማንኛውም ሰላማዊ ሕይወት አልተገኘም! የሕወሃት ሰዎች —ተማርን የሚሉት ጭምር —ጥጋብና ብልግና እንዲሁም አይተው የማያውቁት ሃብትና ሥልጣን አላግባብ ‘ባለቤት’ መሆን ስላሰከራቸው— ሌላውን በመፍራት ብቻ በድንቁርናና ስግብግብነታቸው ምክንያት— ሕዝብን መርገጥ፡  ማሰናከል ማኮላሸትና  ማጥፋት ምርጫቸው ሆነ! 

አያሌ ዜጎቻችን በሕይወት ለመኖር ዕድሉን ተነፍገዋል! 

ዶኪመንተሪ ውስጥ የሚታዩት እነዚህ ሰቆቃ የደረሰባቸው ዜጎቻችን ተመልሰው ጤናማ ሕይወት ለመምራት አይችሉም! እንዴት ነው የሚደገፉትና በፊታቸው የተጋረጡት ችግሮች የሚቃለሉላቸው? መልሴ ሶስት ዘርፍ አለው:-

ሀ.   ትግራይ ውስጥ የተሸሸጉት ፀረ-የሰው ዘር የሆኑት ወነጀለኞች የሕዝብና የሃገራችን ጠላቶች በመሆናቸው፡ ንጹሃን ትግራውያን ላይ ሁሉ አስከፊ ድርጊታቸው እንዳይለጠፍ፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አሕመድ እንዳሉት “ግፍ ሠርቶ መንደላቀቅ አይቻልም[ና]” በገባው ቃል መሠረት፣  ወንጀለኞቹን የዐቢይ አስተዳደር ለፍርድ ለማቅረብ ማናቸውንም እምርጃ በአፋጣኝ እንዲወስድ እንጠብቃለን/ እንጠይቃለን! ወንጀለኞቹ በኢትዮጵያና የዓለም ሕዝብ ፊት ፍርዳቸውን መቀበል  ይገባቸዋል። 

ለ.  የአንድ መንግሥት ኃላፊነት የዜጎቹን ደኅንነት መጠበቅና ማስከበር እንደመሆኑ፡ በተፈጸመባቸው ሠቆቃ ምክንያት አካለ ጎደሎ የተደረጉት፡ እስትንፋሳቸው ስላለ ለመኖር ለሚገደዱ እነዚህ ዜጎች እንክብካቢ ያስፈልጋቸዋል። ለዚህም በዘረፋም ሆነ በተለያየ መንገድ ሕወሃቶች  ያፈሩት ሃብትና ንብረት ለነዚህ ወገኖች እንክብካቤ መዋል ይኖርበታል። እስከዚያ መንግሥት ሊንከባከባቸው ይገባል!

ሐ. እነዚህ የሕወሃት ወንጀለኞች የሕግን የበላይነት እንዲቀበሉ፡  ኢትዮጵያ ሁሉንም ዐይነት አማራጮች መመርመርና መጠቀም ይኖርባታል። ከነዚህም መካከል፣ የአፍሪካ ዲክታተሮች –  በአፍሪካ አንድነት ድርጅት መድረክ ና በተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት አማካይነት (በቴድሮስ አድሃኖምና/ኃይለማርያም ደሣለኝ መሣሪያነት ሊያጠፉት የሞከሩትን  — የዓለም አቀፍ  የወንጀል ፍርድ ቤትን (International Criminal Court -ICC) በመፈረም ቀደሚ እርምጃ በመወስድ እንቅስቃሴ መጀመር አለበት! ከLeague of Nations ጀምሮ ሃገራችን የምትታወቀው የሕጎች መከበር ለብሔራዊና ዓለም አቀፍ ሰላም የሚኖረውን እሴት ሃይማኖቷ በማድረጓ መሆኑ እስከዛሬ ይጠቀሳል!  ይህ ዛሬ እንደገና ሊታደስ ይገባዋል!

የትግራይ ሕዝብ ለእነዚህ እርምጃዎች ስኬት ከኢትዮጵያ ወገኖቹና ከመንግሥት ጋር ተባባሪ እንዲሆን ይጠበቃል። ሕወሃት መቶ በመቶ የ2015ን አምስተኛ ዙር ምርጫ አሸነፍኩ ብሎ ሃገር በአሰችኳይ ጊዜ አዋጅ  ለመግዛትት ሲያደባ ነው፡ የኢትዮጵያ ሕዝብም ትዕግሥቱ አልቆ ግማሽ ዓመት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ እልሁን ሠንቆ ወደ ትግል በመግባት የአሁኑን ለውጥ ማምጣት የቻለው።

ከላይ ሶስተኛውን እርምጃ በተመለከተ፡ ነገሩን ግልጽ ለማድረግ ICC (ዓለም አቀፍ  የወንጀል ፍርድ ቤት) አፍሪካ ውስጥ ተቀባይነት እንዳያገኝ የአፍሪካውያን ጠላት ነው ብለው በአፍሪካ አንድነት (የዲክቴተሮች ክለብ) ውስጥ የሃሰት የጥላቻ ዘመቻ ያካሄዱት:- ኢትዮጵያ (ሕወሃት)፡ ሱዳን፡ ኡጋንዳ፣ ሩዋንዳ ዋናዎቹ ናቸው። እነዚህም ሃገሮች በጨቋኝ አመራሮች መዳፍ ሥር ስለሆኑ፡ መሪዎቹ አንድ ዓላማ ብቻ ነበራቸው— ራሳቸውን ከዓለም አቀፍ ፍርድ ማዳን!

ከብሔራዊ ጥቅማችን በላይ ምንም ስለሌለ፡ ይህ ዓለም አቀፉን ኅብረተሰብ የማንቀሳቀስ እርምጃ ኢትዮጵያ አያሌ ገንዘብ ከሃገር ሸሽቶ (በሕወሃቶችና የውጭ አጋሮቻቸው)፡ በውጭ ባንኮች ስለተከማቸና ተንከባላይ ሃብት በተለያዩ የአውሮፓ፣ እስያና አፍሪካ ሃገሮች ውስጥ ስላፈራና ተጠቃሚዎቹም የኛው ሌቦችና የውጭ ደላሎቻቸው በመሆናቸው፡  በሕግ ሃብቱንና ንብረቶቹን ለማሳገድና ብሎም ለማስመለስ ማናቸውንም ዓለም አቀፍ ዕድል መጠቀም ያስፈልጋል!

የዛሬ ሁለት ዓመት ገደማ ነበር የተመድ ዋና ፀሐፊ የነበሩት ኮፊ አናን — ነፍሳቸውን ይማረውና — ታኅሳስ 18/2016 ከነበራቸው ልምድ በመነሳት ለአፍሪካውያን ወገኖቻቸው The Guardian ላይ የሠጡት ምክር እንዲህ ይላል

“The apparent African exodus from the international criminal court must be stopped or the most heinous crimes will be allowed to go unpunished… ICC remains the continent’s most credible court of last resort for the most serious crimes … [It] does not supplant national jurisdictions; it only intervenes in cases where the country concerned is either unable or unwilling to try its own citizens.”

እንደሁኔታው እየታየ፣ ትግራይ የመሸጉት የሕወሃት ወሮበሎች  ኢትዮጵያ በፈረመቻቸው ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት ወንጀሎች በሕጉ በብሔራዊ ደረጃ በቅድሚያ ተፈላጊ ናቸው (Person/s of interest)። ከአፍሪካ ጥቅሞችም አንፃር፡ ሰላምን በማናጋትና ለሕይወቶች መጥፋት ምክንያት በመሆናቸው፡ ፍላጎታቸው ሰላም ሣይሆን የአፍሪካ ቀንድ ወደ ጦርነት አዘቅት ማሽቆልቆል ስለሆነ፡ ሰላምን በማደፍረስ ወንጀል ተፈላጊ ሊሆኑ እንደሚችሉ መመከር አለባቸው!

በሠቆቃው ዶኪመንተሪ እንደተገለጸው፡ በብዛት ደግሞ እስከ 70% ጥቃቱ የተፈጸመው ኦሮሞች ላይ ሲሆን፡ ቀሪው ሰለባ የሆኑት በሃገሪቱ ሁለተኛ ከፍተኛ ቁጥር ባለው  ሕዝብ — አማሮች ናቸው።

የሥልጣን ላይኛውና ታችኛውም መዋቅር ውስጥ የተሠገሠጉት በአያሌው ሕወሃቶች በመሆናቸውም፡ ይህ ከአንድ ብሄረሰብ ሰዎች በየጊዜው የሚወጣው ቅሌትና ውርደት እስካሁን በሃገራችን ታሪክ ተወዳዳሪ አልተገኘለትም!

የቢቢሲ 4 The Reith Lectures 2018 አሸናፊ ካናዳዊዋ Prof Margaret MacMillan አንድ ጥይቄ ቀርቦላቸው ሲመልሱ፦

“War even affects our language. In English, if you want to say something rude, you tend to use the word ‘Dutch’ or ‘French’ and that refers back of course to times when the Dutch and the British or the French and the British were enemies.” 

በሌላ በኩል ደግሞ፣ ስለ ግጭትና ጦርነት ጎጂነት ብዙ የተመራመሩ በመሆናቸው፣ The Uses and Abuses of History (2010) ፈረንሣዊውን ፈላስፋ Ernest Renan በአንድ ወቅት “The existence of a nation is a plebiscite of every day, as the existence of an individual is a perpetual affirmation of life” የሚለው ሃሣብ ቀልባቸውን እንደያዘው በጽሁፎቻቸውና ሌክቸሮቻቸው ሁሉ ይንጸባረቃል! ይህም አለመክንያት አይደለም!

ስለሆነም እንደማንኛውም በሰው ልጅ ላይ እንደተፈጸመና እንደሚፈጸም ዘግናኝ ሥቃይ በእነዚህ 27 ዓመታት ዘመነ አፓርታይድ በመላው ኢትዮጵያ፡ የሕወሃት ቅጥረኞች በወጣትና በተማሩ ኢትዮጵያውያን ላይ የፈጸሙት ጭካኔ፡ የትግራይ ተወላጅ ለሆኑ ዜጎቻችን በቀላሉ የማይገመት የጥላቻና የቂም በቀል አደጋ እንዳረገዘ  ማድረጉን መገመት አያዳግትም! 

ኢትዮጵያውያንም ሰዎች እንጂ መላዕክት ስላልሆን፣ አልፎ አልፎ ክፉው እንደሚሆን ጥርጥር አይኑር! ባይሆን ደስ ይለኛል፤ መሆንም የለበትም! ይህን መሰል ችግር በቂም በቀል አይፈታም! በዓለም ላይ እስካሁን ከተደጋገሙት ጦርነቶችና ቀጣይ ግጭቶች የምንማረው ቢኖር፡ አሁን ሕወሃት የሚሠራው ዐይነት የሞኝ ብልጠቶች የችግሮች ምንጭ ናቸው!

የሕወሃቶች ትግሬዎች ስለሆን ተጠቃን ስሞታ እጅግ ያማል

መንግሥት በዕቅድም ይሁን ካለማሰብ፣ እስካሁን በትግሬዎች ላይ የበቀልና የማግለል እርምጅ ሲወስድ አይታይም። አንድ አስገራሚ ምሣሌ ልስጥ! 

ሪፖርተር  በረቡዕ ዕትሙ  እንደዘገበው፣ ሁለት የትግራይ ተወላጆች የዘር መድልዎ ሳይደረግባቸው፣ እስከ ኅዳር 29/2018 ሥራና ሹመት ላይ ነበሩ:  አንዱ አቶ መአሾ ኪዳኔ —የአቶ ጌታቸው አሰፋ ልዩ ጽሕፈት ቤት ኃላፊ ሆነው ሲሠሩ የነበሩና —እንዲሁም እስከተከሰሱና በቁጥጥር እስከዋሉ ድረስ፡ በዲፕሎማትነት እስታምቡል ተመድበው፣ የመሂጃ ቀናቸውን እየተጠባበቁ እንደነበሩ ተገልጿል። 

ሀ.  አቶ መአሾ ኪዳኔ የተወነጁሉት የኦነግና የአርበኞች ግንቦት ሰባት አባል ናቸው ተብለው በሐሰት የተጠረጠሩ ግለሰቦችን በቁጥጥር ሥር እንዲውሉ፣ ለበታች ሠራተኞች ትዕዛዝ መስጠታቸውንና ጉዳት እንዲደርስባቸው ማስደረጋቸውን መርማሪ ቡድኑ ለፍርድ ቤት አስረድቷል። በተጨማሪም አቶ መአሾ ኪዳኔ “ከገቢያቸው በላይ ሦስት ቤቶች መገንባታቸውንና ምንጩ ያልታወቀ ሀብት አከማችተውና ለባለቤታቸው ውክልና ሠጥተው በመገኘታቸው በሙስና ወንጀልም እንደጠረጠራቸው” ፓሊስ አስታውቋል፡፡ 

ለ.  ሁለተኛው ተከሳሽምየብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት የኦፕሬሽን ክፍል ዳይሬክተር መሆናቸው የተገለጸው ሌላው የደኅንነት አባል አቶ ሃዱሽ ካሣ ሲሆኑ እርሳቸውም የተወነጀሉት “በከባድ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት ወንጀል”ና አላግባብ የተገኘ ሃብት ማከማቸት ነው!

ከሁሉም የሚያስገርመው፣ የሕወሃት ወሮበሎች ሌሎች ኢትዮጵያውያንን በዘራቸው ምክንያት በጥላቻ ሲያሰቃዩና ሲገሉ 27 ዓመታት የቆዩ ሰዎች በወንጀል ተጠርጥረው ሲያዙ፡ የመጀመሪያ ዑዑታቸው በዘራቸው ምክንያት እንደተሠቃዩ የሚያሰሙት ስሞታቸው በተለይ በአሁኑ ወቅት ያሳምማል።

ለምሣሌም ያህል በፌዴራል ፖሊስ ዳይሬክተር ጄኔራል እነዶር ወርቅነህ ገበየሁ ተመልምለው ቀደም ሲልም ሽልማት ተሠጥቷቸው  የነበሩት አቶ መአሾ ኪዳኔ የታሠሩበትን ምክንያት— ሪፖርተር እንደዘገበው— እንዲህ ሲሉ ይገልጻሉ፦

“የተከሰስኩበትና በቁጥጥር ሥር እንድውል የተደረገበት ምክንያት ሁለት ነው፡፡ አንደኛው የትግራይ ተወላጅ መሆኔ ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ በፖለቲካ ውሳኔ ነው፤”

 

በነፃነትና ዲሞክራሲ ስም ላለፉት 27 ዓመታት በብቸኝነት ሥልጣን ላይ በመፈናጠጥ የትግራይ ሕዝብ ነፃነት ግንባር (ሕወሃት) በዚህም ምክንያት ሌቦችን፡ ነፍሰ ገዳዮችንና ወንጀለኞችን ከሕግ ለመደበቅ ሕወሃት ተደጋጋሚ ሠልፎች ሲያደርግ የኢትዮጵያ ሕዝብ እነዚህ ሰዎች መቼ ነው ከከንቱነታቸው የሚላቀቁት ከማለት ባሻገር፡ በመገረም ነበር የሚመለከታቸው።

ምነው እነዚህ ሰዎች እንዲህ ፍንጣቂ ሰብዓዊነትና ይሉኝታ አጡ?

ከላይኛው ጋር ተያያዥ የሆነ ሌላ ምሣሌ ላቅርብ:

ወ/ሮ ትርፉ ኪዳነማርያምን (የአቶ ዐባይ ወልዱ ባለቤት) ሕወሃት ግንባሩ አመራር በ12ኛው ኮንግሬስ መስከረም 2015 ላይ ከአባልነት ሊያባርር ፣ ነሐሴ ውስጥ በሲያትል በተከበረው የትግራይ ፊስቲቫል ላይ እንዲገኙ ተደረገ።  ስለሆነም እግረ መንገዳቸውን ከደኅንነቱ ኃላፊ አቶ ጌታቸው አሰፋ ወንድም ከአቶ ዳንኤል አስፋ ጋር ዋሽንግቶን ዲ.ሲ. ኢትዮጵያ ኤምባሲ ጎራ ይላሉ።    

ለነገሩ ወይዘሮ ትርፉ — ከሕወሃት አመራርነት ቢባረሩም፡ የአቶ ዐባይ ወልዱ ባለቤት ስለሆኑ  ተከታዩን በር መከፈት የግንባሩ ባህል በመሆኑ— ወድያውኑ ያላንዳች ብቃት አውስትራሊያና ኔውዚላንድ አምባሳደር ሆነው ተሾሙ። ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቴድሮስ አድሃኖም ከዲፕሎማቲክ ባህልና አሠራር ውጭ በቦታው ላይ የነበረው አምባሳደር ቤተሰቡን አንኳ ሳያሰባስብ በአስቸኳይ እንዲወረውር መደረጉ በአያሌው ተነግሯል!

የሕወሃትን ሥራ አከናወኑ ለመባል፣ መቶ ያህል በሃገሬው ነዋሪ ከሆኑ የትግራይ ተወላጆች ብቻ (በግል ጥሪ) ስብሰባ ስለተደረገ —አምባሳደሩንና የቤት ሠራተኞችን ጭምር  አስወጥተው — እርስ በርስ የተባሉበትን ስብሰባቸውን አደረጉ!

ምን አጨቃጨቃቸው?  ለወይዘሮ ትርፉና አቶ ዳኔኤል አሰፋ የቀረበላቸው ጥያቄ፡ “የኢትዮጵያ ህዝብ፣ ብሄር ብሄረሰቦች ለምንድነው የሚጠሉን?…ዲሞክራሲና አንድነትን የማንፈልግ የሚመስላቸው ለምንድን ነው?” 

ሁለቱ የሕወሃት መልዕክተኞች በሠጡት መልስ፡ “የኢትዮጵያ ህዝብ አይጠላንም … ይልቁንም ባለን ቦታና ሚና ይበልጥ እየተከበርን እንገኛለን …በየትኛውም የኢትዮጵያ ክልል የትግራይ ተወላጆች በሰላምና ተከብረው እንደሚኖሩ አስረድተዋል። የሚጠሉን ተቃዋሚዎችና ከህወሃት ያፈነገጡ ግለሰቦች ናቸው።”

የሚቀጥለው አስገራሚውና የብስጭት ጥያቄያቸው ያተኮረው ልማት — ትግራይን ዘሎ —ለምን አዲስ አበባና ባሕር ዳር ላይ ብቻ አተኮረ የሚል እንደነበር ታውቋል። ዋናው ጉልህ ፍላጎታቸው በምሽቱ በምሥጢሩ ስብሰባ የተንጸባረቀው ዓመታዊ ስፖርት ውድድር ትልቅ ስታዲዮም ትግራይ ውስጥ ተሠርቶ እዚያ እንጂ ባሕር ዳር እንዳይካሄድ የሚሻ ነበር።

በመጠኑም ቢሆን፣ ይህም የአስተሳሰባቸውን ጤንነት መቃወስ ያመለክታል!

ማጠቃለያ

ባለፈው ቅዳሜ — የትግራይ ክልል ም/መስተዳደር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል መቀሌ በኢትዮጵያ ሃብትና ንብረት እንዲሁም በአያሌ ዜጎች ላይ በብሔራዊ ደረጃም ሆነ በዓለም አቀፍ ሕግጋት የተወገዙ ወንጀሎች የፈጸሙ ወንጀለኞችን አሳልፎ ላለመስጠት፡ ሕዝቡን በመገፋፋትና በማሳሳት ዛቻና ጦር ሰበቃ ውስጥ መግባታቸውን በገሃድ በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ  የተቃጣ ነው!

ብዙ ቅር የሚያሰኙኝ ነገሮች ቢኖሩም፡ ኢትዮጵያ ትላንት በወሮበሎች ከተያዘችበት 27 ዓመት የተሻለ አመራር ዛሬ አላት ብዪ አምናለሁ! በዚህም ምክንያት፣ በኢትዮጵያ ውስጥ አሁን በዘር ሳቢያ ሥልጣን ላይ እንደ ወያኔዎቹ ለመንጠላጠል የሚሞክሩትን አመራሩ ካየና ገብስና ገለባውን ከለየ በኋላ ሃገሪቱን በትክክለኛ መሥመር እንዲወስዳት እጠብቃለሁ!

ያ ከተደረገ — ሕወሃት ብዙ ክፋትና ጥፋት ሊያደርስ የሚችልበት ቀዳዳዎች መኖር እንደተጠበቀ ሆኖ— ከኢትዮጵያ ጋር የጥፋትን ጎዳና ከመረጡ ከታሪክ አለመማራቸውን ብቻ ነው የሚያሳየው!

ለማንኛውም በቴሌቪዥን የወገኖቻችንን ሠቆቃና ሥቃይ ማየቴ ቢያናድደኝም፣ ስለስማነው አስፈሪ ሠቆቃ በቴለቪዥን ዐይተን ለማመንና የኢትዮጵያ ሕዝብ ጠላት የሆነው ሕወሃት ምን ዐይነት አስከፊ አውሬ መሆኑን በማየት፣ የግንባሩን ዘላለማዊ ሞት እንድንፈልግ ኢትዮጵያውያንን የሚገፋፋን ልዩ ኃይልና አስፈላጊ ቁጣ አድርጌ ተቀበየዋለሁ።

 

 

”ወንጀለኞቹ ማንም ይሁኑ ማን . . . አድነን ለሕግ ማቅረባችን አይቀሬ ነው” — ጠ/ሚ ዐብይ አሕመድ

12 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

 

 

 

 

ፓርላማው ትናንሽ ጥርስ ማውጣቱ ተቃዋሚነት ሳይሆን፡ ኃላፊነቱን ለመወጣት ጥረት መጀመሩን አመላካች ነውና ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀንደኛ ደጋፊ እንዲሆኑ ዜጎች ያበረታቱ!

5 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

ሪፖርተር:  የጠቅላይ ሚኒስትሩ ካቢኔ ውሳኔዎች በፌዴሬሽን ምክር ቤት ተቋማዊ ልዕልና ላይ ያጫሩት ጥያቄ

የፌዴራል ሥርዓትን የሚከተሉ ሁሉም በመላው ዓለም የሚገኙ መንግሥታት የተለያየ ቅርፅና አደረጃጀት ይኑራቸው እንጂ፣ በሁለት መሠረታዊ ባህርያት ያመሳስላቸዋል። እነዚህም በሚመሩበት ሕገ መንግሥት ተደንግጎ የተለየ የሥልጣን ክፍፍል ማድረጋቸው፣ በዚህ ማዕቀፍ ውስጥ ሆነው በአንድ አገር ውስጥ የሚኖሩ ሕዝቦችን የሚያገለግሉ ከአንድ በላይ የሆኑ ነገር ግን የሚተባበሩና የሚደጋገፉ መንግሥታት መሆናቸው ነው። ኢትዮጵያ ብሔርን መሠረት ያደረገ የፌዴራል ሥርዓት መከተል ከጀመረች ከሁለት አሥርት ዓመታት በላይ ያስቆጠረችና በዚህም የብሔረሰቦችን ተፈጥሯዊ መብቶች በማስከበርና ራስን በራስ በማስተዳደር ረገድ አዎንታዊ ዕርምጃ ብትራመድም፣ በተለይ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በፌዴሬሽኑ ውስጥ የሚገኙ መንግሥታትና የሕዝቦች ግንኙነት ከመተባበር ይልቅ መገዳደር ውስጥ መግባቱ ላለመረጋጋት መንስዔ እየሆነ ይገኛል። ከማንነትና ከአስተዳደር ወሰን፣ እንዲሁም ከፍትሐዊ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ጋር በተያያዘ የበርካቶችን ሕይወት እየቀጠፉ በሚገኙ ደም አፋሳሽና አሰቃቂ የእርስ በርስ ግጭቶች በመላጋት፣ በሕዝቦችና በፌዴሬሽኑ ህልውና ላይ የፈጠጠ ሥጋት ተደቅኖ ይገኛል።

በመጋቢት 2010 ዓ.ም. ወደ ሥልጣን የመጣው የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) መንግሥት አንፃራዊ መረጋጋትን በመፍጠር ተስፋን ቢፈነጥቅም፣ ግጭቶች በተለያዩ አካባቢዎች አሁንም መታየት መቀጠላቸው ሥጋቱ ከእነ ሙሉ ባህሪው አለመወገዱ ለማንም የተሰወረ አይደለም።

የግጭቶቹ መልክና ባህሪ ተመሳሳይ ቢመስልም ራሳቸውን የቻሉ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ልዩነቶች የወለዷቸው መንስዔዎችን የተላበሱ ናቸው። አፋጣኝ መፍትሔን ካላገኙ ደግሞ በሕዝቦች ላይ ብሎም በፌዴሬሽኑ ላይ የሚያደርሱት ጉዳት ሥጋት ይፈጥራሉ።

ይኼንን የተረዱ የሚመስሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ ከፌዴራል ሥርዓቱ የተገኘውን ጥቅምና ጉዳቶች ለማጥናትና መደረግ የሚገባቸውን እርማቶች ለመለየት፣ ኮሚሽን እንደሚያቋቁሙ በተለያዩ ሕዝባዊ መድረኮች ላይ በተደጋጋሚ ሲናገሩ ተደምጠዋል።

ኮሚሽኑን ዕውን ለማድረግም እሳቸው የሚመሩት የሚኒስትሮች ምክር ቤት ኅዳር 5 ቀን 2011 ዓ.ም. ባካሄደው ስብሰባው ሁለት ኮሚሽኖችን ለማቋቋም በተረቀቁ የሕግ ሰነዶች ላይ ተወያይቶ በማፅደቅ፣ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ረቂቅ አዋጆቹን እንዲያፀድቃቸው በላከው መሠረት ኅዳር 20 ቀን 2011 ዓ.ም. ረቂቆቹ ለምክር ቤቱ ቀርበዋል።

የሕግ ሰነዶቹ እንዲያቋቁሟቸው ከሚፈለጉት ሁለት ተቋማት አንዱ የብሔራዊ ዕርቀ ሰላም ኮሚሽን ሲሆን፣ ሌላው ደግሞ የማንነትና የአስተዳደር ወሰን ጉዳዮች ኮሚሸን ነው።

የብሔራዊ ዕርቀ ሰላም ኮሚሽንን ለማቋቋም የቀረበው ረቂቅ አዋጅ እንደሚያስረዳው፣ ኮሚሽኑ የሚቋቋምበት መሠረታዊ ዓላማ በኢትዮጵያ ለበርካታ ዓመታት በተለያዩ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ግጭቶች ምክንያት በሕዝቦች መካከል የተደራረቡ የቁርሾ ስሜቶችን እውነትና ፍትሕ ላይ በመመሥረት ለማከም፣ በእነዚህ የታሪክ አጋጣሚዎች የሰብዓዊ መብት ጥሰትና ሌላ በደል ተጠቂዎች ወይም ተጠቂ ነን ብለው የሚያምኑ ዜጎች ስለበደላቸው የሚናገሩበት፣ እንዲሁም በደል ያደረሱ ያደረሱትን በደል በግልጽ በማውጣት የሚፀፀቱበትና ይቅርታ የሚጠይቁበትን መንገድ ለማበጀት ነው።

በውጤቱም በኢትዮጵያ ሕዝቦች መካከል ሰላም፣ ፍትሕ፣ ብሔራዊ አንድነት፣ መግባባትና ዕርቅ እንዲሰፍን በማድረግ እየፈረሰ የሚሠራ ሳይሆን፣ እየተገነባ የሚሄድ ሥርዓት እንዲፈጠር ማስቻል መሆኑን የረቂቅ አዋጁ አንቀጾች ያመለክታሉ።

የኮሚሽኑ አባላት በመንግሥት እንደሚሰየምና የኮሚሽኑ ሰብሳቢ፣ ምክትል ሰብሳቢና ሌሎች አባላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚሰየሙ፣ እንዲሁም ኮሚሽኑ ኃላፊነቱን ለመወጣት እንዲያስችለው ራሱን የቻለ ጽሕፈት ቤት እንደሚኖረው ረቂቅ ሰነዱ ይገልጻል።

የኮሚሽኑ ጽሕፈት ቤት በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚሾም ኃላፊና ሌሎች አስፈላጊ ሠራተኞች እንደሚኖሩትም ረቂቁ ይገልጻል። በተጨማሪም ኮሚሽኑ ሥራውን በነፃነትና በገለልተኝነት እንደሚያከናውን በረቂቁ አንቀጽ 12 ላይ የተመለከተ ሲሆን፣ የኮሚሽኑ ተጠሪነትም ለጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደሚሆን፣ በረቂቁ አንቀጽ 2(12) ላይ ተደንግጓል። የኮሚሽኑ የሥራ ዘመን ሦስት ዓመት እንደሚሆን ነገር ግን እንደ ሁኔታው ሊራዘም እንደሚችል ተገልጿል።

በርካታ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት የኮሚሽኑን መቋቋም እንደሚቀበሉት የገለጹ ቢሆንም፣ በረቂቁ የተገለጹ አንዳንድ ቃላት ለምሳሌ ‹‹በደል›› የሚለው ቃል ትርጓሜ ሊሰጠው እንደሚገባ፣ ለበርካታ ዓመታት በተለያዩ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ግጭቶች ምክንያት በሕዝቦች መካከል የተፈጠረውን ቁርሾ ማከም ተገቢ ቢሆንም፣ ‹‹ለበርካታ ዓመታት›› ማለት የተለጠጠ የጊዜ ወሰን በመሆኑ ለኮሚሽኑ አዳጋች ከመሆኑ ባለፈ፣ የተረሱ በደሎችን በማስታወስ ማለቂያ ወደ ሌለው ግጭት ሊከት እንደሚችል ሥጋታቸውን ገልጸዋል።

የኮሚሽኑ አባላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደሚቀርቡ፣ የኮሚሽኑ ተጠሪነትም ለጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደሚሆን፣ በሌላ በኩል ደግሞ ኮሚሽኑ ኃላፊነቱን በነፃነትና በገለልተኝነት ያከናውናል የሚሉት ድንጋጌዎች የኮሚሽኑን ገለልተኝነት ለማረጋገጥ እንደማያስችሉ፣ የተለያዩ የምክር ቤቱ አባላት በመግለጽ እንዲሻሻል ጠይቀዋል።



በቀጣይ የቀረበው ረቂቅ አዋጅ የአስተዳደር ወሰንና የማንነት ጉዳዮች ኮሚሸንን የሚያቋቁም ነው።

ይኼንን ኮሚሽን ማቋቋም ያስፈለገበት ምክንያት በተለያዩ ክልሎች ከአስተዳደር ወሰን፣ ራስን በራስ ከማስተዳደርና በማንነት ጥያቄዎች ዙሪያ በተደጋጋሚ የሚታዩ ግጭቶች ከፍተኛ አለመረጋጋት መንስዔ በመሆናቸው፣ ከፍተኛ ሙያዊ ብቃት ባለውና ሰላማዊ በሆነ መንገድ በአገር አቀፍ ደረጃ በማያዳግም መንገድ ለመፍታት መሆኑን የረቂቅ ሰነዱ ድንጋጌዎች ያስረዳሉ።

የዚህ ኮሚሽን ሰብሳቢ፣ ምክትል ሰብሳቢና ሌሎች አባላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚሰየሙ፣ የኮሚሽኑ ተጠሪነትም ለጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደሚሆን በረቂቁ ተደንግጓል።

የኮሚሽኑ ሥልጣንና ተግባር በረቂቁ ተዘርዝሮ የቀረበ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል ከአስተዳደራዊ ወሰኖች አከላለል፣ ራስን በራስ ከማስተዳደርና ከማንነት ጥያቄ ጋር የተገናኙ ማናቸውንም ችግሮችና ግጭቶች በጥናት በመለየት፣ አማራጭ የመፍትሔ ሐሳቦችን ለጠቅላይ ሚኒስትሩና ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ማቅረብ አንዱ ነው።

ከአስተዳደራዊ ወሰኖች ጋር በተያያዘ የተነሱ ግጭቶች ተፈተው፣ በአጎራባች ክልሎች መካከል ያለው መልካም ግንኙነት የሚታደስበትና የሚጠናከርበትን መንገድ ማመቻቸት፣ በሕዝቦች እኩልነትና ፈቃድ ላይ የተመሠረተ አንድነት ሥር እንዲሰድና እንዲዳብር ለማድረግ ሊወሰዱ ስለሚገባቸው ዕርምጃዎች፣ ለጠቅላይ ሚኒስትሩና ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ምክረ ሕሳቦችን ማቅረብ ሌላው የኮሚሽኑ ሥልጣን ሆኖ በረቂቁ ተደንግጓል።

ኮሚሽኑ ሥራውን በነፃነትና በገለልተኝነት እንደሚያከናውን፣ የሥራ ዘመኑ ለሦስት ዓመት ሆኖ እንዳስፈላጊነቱ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሊራዘም እንደሚችልም በረቂቁ ተደንግጓል።

በርካታ የምክር ቤት አባላት የዚህን ረቂቅ አዋጅ ሕጋዊነት የተመለከተ ጥያቄዎችን ያነሱ ሲሆን፣ ምክንያታቸው ደግሞ ለኮሚሽኑ የሚሰጠው ተልዕኮ በሕገ መንግሥቱ በግልጽ ለፌዴሬሽን ምክር ቤት የተሰጠ መሆኑ ነው።

ሁለቱንም ኮሚሽኖች ለማቋቋም የቀረቡት ረቂቅ አዋጆች በዝርዝር እንዲታዩ ምክር ቤቱ ለሚመለከታቸው ቋሚ ኮሚቴዎች መርቷል።

ይሁን እንጂ ሪፖርተር ሁለቱንም ኮሚሽኖች ለማቋቋም በቀረቡት ረቂቅ አዋጆች ዙሪያ ያነጋገራቸው የሕግ ባለሙያዎች፣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት በተጠቀሱት የዕርቅና ከአስተዳደር ወሰን ጋር በሚያያዙ ጉዳዮች ዙሪያ ረቂቅ ሕጎችን የማመንጨትም ሆነ ተቋማቱ እንዲቋቋሙ የማድረግ ሕገ መንግሥታዊ ሥልጣን እንደሌለው፣ ተግባሩም በፍጥነት ካልታረመም ደካማ በሆነው የተቋማት ግንባታ ሒደት ላይ ሌላ አሉታዊ ተፅዕኖ ሊያስቀጥል እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።

የሚኒስትሮች ምክር ቤት ውሳኔ የሚፈጥረው እክል ምንድነው?

የአገሪቱ ሕገ መንግሥት ለጠቅላይ ሚኒስትሩና እሳቸው ለሚመሩት የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዋነኝነት የሚሰጠው ሥልጣንና ተግባር የፌደራል መንግሥቱ ርዕሰ መስተዳድርነት ወይም ሥራ አስፈጻሚነት ሲሆን፣ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ደግሞ ሕግ የማውጣትና አስፈጻሚውን የመቆጣጠር፣ ለፌደሬሽን ምክር ቤትም በዋናነት ሕገ መንግሥቱን የመተርጎምና የፌዴሬሽኑ መንግሥታትን ግንኙነት በማስተባበር አገራዊ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የማኅበራዊ አንድነት እንዲጎለብት የማድረግ ኃላፊነትን በመስጠት ሕገ መንግሥቱ የሥልጣን ክፍፍልን፣ እንዲሁም የእርስ በርስ ክትትልና ቁጥጥርን ማበጀቱን በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የፌዴራሊዝምና የመንግሥታት ግንኙነት (Inter Governmental Relation) ተመራማሪ የሆኑ ስማቸውን መጥቀስ ያልፈለጉ ባለሙያ ይገልጻሉ።

ሕገ መንግሥቱ ለፌዴሬሽን ምክር ቤት በዝርዝር ከሰጠው ሥልጣንና ተግባር መካከል የሕዝቦች እኩልነትና በመፈቃቀድ ላይ የተመሠረተ አንድነት ሥር እንዲሰድና እንዲዳብር ማድረግ፣ በክልሎች መካከል ለሚነሱ አለመግባባቶች መፍትሔ ማፈላለግና የብሔር ብሔረቦችና ሕዝቦች የራስን ዕድል በራስ የመወሰን እስከ መገንጠል መብት ጋር ተያይዞ ለሚነሱ ጥያቄዎች ሕገ መንግሥቱን መሠረት በማድረግ መወሰን ዋነኞቹ መሆናቸውን ያስረዳሉ።

በተጨማሪም ይኼንን የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ኃላፊነት ለማጠናከርና ሥልጣንና ተግባሮቹን ለመዘርዘር አዋጅ ቁጥር 251/1993 በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መደንገጉን ያስታወሱት እኚሁ ባለሙያ፣ የፌዴሬሽን ምክር ቤት በሕገ መንግሥቱ የተጣሉበትን ኃላፊነቶች ለመወጣት የሚያስችለውን ተቋማዊ አሠራር መፍጠር እንደሚችል የዚህን አዋጅ ድንጋጌ ለአብነት ይጠቅሳሉ።

‹‹የሚነሱ አለመግባባቶችን ለማስወገድ የሚረዱ ባህላዊም ሆነ ዘመናዊ የግጭት መከላከያና ማስወገጃ ሥልቶችን በማጥናት የአሠራር ሥርዓትና ሥልት እንደሚዘረጋና ተቋማዊ ይዘትና አደረጃጀትም እንዲኖራቸው ያደርጋል፤›› በማለት በግልጽ እንደሚደነግግና ይህም የተጠቀሱት ኮሚሽኖችን የማቋቋም ኃላፊነት የፌዴሬሽን ምክር ቤት መሆኑን ያስረዳሉ።

ለሕዝቦች እኩልነትና አንድነት መጠናከር እንቅፋት የሆኑ አመለካከቶችንና አዝማሚያዎችን በማጥናትና በመለየት የመፍትሔ አቅጣጫ ቀይሶ የሚመለከታቸው እንዲያስፈጽሟቸው፣ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ማድረግ እንደሚችል በዚሁ አዋጅ መደንገጉንም ይጠቅሳሉ።

በተለይ በዚህ አዋጅ አንቀጽ 57 ላይ የፌዴሬሽን ምክር ቤት በሥልጣን ክልሉ ውስጥ በሆኑ ጉዳዮች ላይ የሕግ ረቂቅ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የማቅረብ ሥልጣን፣ እንዲሁም የተሰጡትን ኃላፊነትና ተግባራት ለማከናወን ተገቢ ሆኖ ሲያገኘው ደንብ ማውጣት እንደሚችል መደንገጉ፣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ሁለቱን ኮሚሽኖች ለማቋቋም ያረቀቃቸው አዋጆች ሕግን የጣሱ ስለመሆናቸው ግልጽ ማሳያ መሆኑን ያስረዳሉ።

የሚኒስትሮች ምክር ቤትን ሥልጣንና ተግባር በሚዘረዝረው የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 77 ሥር ሁለቱ ኮሚሽኖች እንደሚያከናውኗቸው የተገለጹ ኃላፊነቶች አንድም ቦታ አለመጠቀሱን፣ ሕገ መንግሥቱ ለጠቅላይ ሚኒስትሩና እሳቸው ለሚመሩት የሚኒስትሮች ምክር ቤት የሚሰጠው ሥልጣን የፌዴራል መንግሥት ርዕሰ መስተዳድርነትን ወይም አስፈጻሚነትን እንደሆነ ያስረዳሉ።

ይሁን እንጂ በአንቀጽ 77 ሥር የሚኒስትሮች ምክር ቤት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅን ጨምሮ በማናቸውም አስፈላጊ ነው ብሎ ባመነባቸው ጉዳዮች ላይ ሕግ በማመንጨት፣ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ማፀደቅ እንደሚችል የሚደነግግ መሆኑን ባለሙያው ይጠቅሳሉ። ነገር ግን ይህ ድንጋጌ መታየት ወይም መተርጎም ያለበት ሕገ መንግሥቱ ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ከሰጠው መሠረታዊ የሥራ አስፈጻሚነት ሥልጣን አንፃር ብቻ ሊሆን እንደሚገባ ባለቤታቸው ይከራከራሉ።

ማናቸውንም ሕግ የማመንጨት ሥልጣን ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ተሰጥቷል ተብሎ ኮሚሽኖቹ እንዲቋቋሙ የሕግ ረቂቅ ማፅደቁ የፌዴሬሽን ምክር ቤት የሥልጣን ክልልን የሚጥስ የሕግ ስህተት ብቻ ሳይሆን፣ ተቋሙን በድጋሚ የማዳከም ተግባር እንደሚሆን ወይም ይኼንን ውጤት እንደሚያስከትልም አስጠንቅቀዋል።

አገሪቱ ከወሰንና ከማንነት ጋር በተያያዙ ግጭቶች ለዓመታት ስትናወጥ በከረመችበት ወቅት የፌዴሬሽን ምክር ቤት ይህ ሥልጣን የት ነበረ የሚል ጥያቄ መነሳቱ ተገቢ ቢሆንም፣ መልሱ የሚያጠነጥነው ሥራ አስፈጻሚው መንግሥት ላለፋት ሁለት አሥርት ዓመታት የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ሥልጣንና ተግባር ነጥቆ በመውሰዱ መሆኑን ባለሙያው ይሞግታሉ።

ላለፋት ሁለት አሥርት ዓመታት የነበረው ሥራ አስፈጻሚ መንግሥት ባቋቋመው የፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር አማካይነት የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ሥልጣንና ኃላፊነት ነጥቆ በመጠቅለሉ ምክር ቤቱ ደካማ ተቋም ሆኗል፡፡ ነጣቂ የነበረውም የፌዴሬሽን ምክር ቤት ፋይዳ አልባ ሆኖ በአሁኑ ወቅት መፍረሱን ይጠቅሳሉ። በመሆኑም አሁን ሥልጣን ላይ ያለው ሥራ አስፈጻሚ መንግሥት ኮሚሽኖቹን ለማቋቋም የሚያደርገው ጥረት ከተመሳሳይ ጣልቃ ገብነት የዘለለ ፋይዳ እንደማይኖረው ይከራከራሉ።

ለዚህ የሚያቀርቡት ምክንያት ደግሞ በፌዴራሊዝም ሥርዓት ወስጥ በተለይም ቋንቋንና አሰፋፈርን መሠረት ባደረገ ፌዴሬሽን ውስጥ ግጭት ተፈጥሯዊ በመሆኑ፣ ግጭቶችን የሚፈታ ጠንካራ ተቋም መገንባት ዘላቂ መፍትሔ ሊሆን እንደሚገባ ያሳስባሉ።

በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር ያነጋገራቸው በፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር በግጭት ጉዳዮች ላይ ከፍተኛ አማካሪ የነበሩትና በአሁኑ ወቅት በአንድ የውጭ ተቋም የፖለቲካ ጉዳዮች አማካሪ ሆነው በማገልገል ላይ የሚገኙት አቶ ምሥጋናው ሙሉጌታ፣ የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ደካማ ተቋም ያደረገው በፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር በኩል የተደረገው የፖለቲካ ጣልቃ ገብነት መሆኑን ይስማማሉ።

በአሁኑ ወቅት ጊዜያዊ ኮሚሽኖችን ለማቋቋም የተፈለገበት ምክንያት ትርጉም ይኖረዋል ብለው አንደማያምኑም ለሪፖርተር ገልጸዋል።

በሰጡት ማብራሪያም ጊዜያዊ (Ad hoc) ኮሚሽኖች ወይም ተቋማት እንዲቋቋሙ የሚደረገው በሁለት ምክንያት እንደሆነ ያስረዳሉ።

‹‹አንደኛው ምክንያት ኃላፊነቱን መወጣት የሚችል ተቋም ሳይኖር ሲቀር ወይም ያለው ተቋም ሽባ ሲሆን፣ አልያም በሕዝብ ዘንድ ተዓማኒነቱን ያጣ ከሆነ ነው፤›› የሚሉት አቶ ምሥጋናው፣ ‹‹ሌላው አዲስ ኮሚሽን ለማቋቋም ምክንያት የሚሆነው ተቋሙ የሚሠራበት መርህ (ፎርሙላ) የተቀየረ እንደሆነ ነው፤›› ብለዋል።

አሁን ባለው ሁኔታ የሚቋቋሙት ሁለት ኮሚሽኖች እንዲያከናውኑ የሚፈለገውን ተግባር ለመወጣት እንዲያስችለው የተነደፈ አዲስ መተግበሪያ ‹ፎርሙላ› አለመኖሩን፣ የሚሰጣቸውን ተልዕኮ ለመወጣት የሚከተሉት ማንነትን፣ ቋንቋንና አሰፋፈርን መሠረት ያደረገ የከረመ ‹ፎርሙላ› መሆኑን ይገልጻሉ። ይህ ፎርሙላ ሕገ መንግሥታዊ ከመሆኑ የተነሳ ለመቀየር እንደማይቻል የጠቀሱት አቶ ምሥጋናው፣ በተመሳሳይ የችግሮቹ መፍቻ መንገድ እንዲሠሩ ኮሚሽኖቹን ማቋቋም ከጊዜ መግዣነት ያለፈ ትርጉም ይኖረዋል ብለው እንደማያምኑ ገልጸዋል።

ይህ ከሆነ ደግሞ ያለውን የፌዴሬሽን ምክር ቤት ድክመቶች የሚቀርፍ ጥገና በማካሄድ፣ በማጠናከርና ገጽታውን በመመለስ የተባሉትን ኃላፊነቶች ይዞ እንዲቀጥል በማድረግ ዘላቂና ጠንካራ ተቋም መገንባት የተሻለ መሆኑን ያሳስባሉ።

ምርጫ ቦርድ ምርጫ ለመምራት ተዓማኒነት እንዳልነበረው፣ ነገር ግን ይኼንኑ ተቋም በመጠገንና ገጽታውን በማሻሻል እንዲቀጥል በአሁኑ ወቅት በመካሄድ ላይ የሚገኙትን ተግባራት በማሳያነት በመጥቀስ፣ ይኼንኑ ተሞክሮ በመድገም የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ማጠናከሩ ተገቢና ዘላቂ ፋይዳ እንደሚኖረው አስተያየታቸውን ሰጥተዋል። የፌዴሬሽን ምክር ቤት ምን ይላል?

የፌዴሬሽን ምክር ቤት በሚያዚያ ወር 2010 ዓ.ም. ባካሄደው ስብሰባ አንድ ፖሊሲ አፅድቋል። ይህ ፖሊሲ በክልል መንግሥታት መካከል፣ እንዲሁም በክልሎችና በፌዴራል መንግሥት መካከል የሚኖረው ግንኙነት በሕግ የሚመራና ዘላቂ የሆነ ተቋማዊ መሠረት እንዲኖረው የሚያስችል የመንግሥታት ግንኙነት ፖሊሲ የተሰኘ ነው።

የኢትዮጵያ ፌዴራሊዝም ሥርዓት ከተመሠረተ ከሁለት አሥርት ዓመታት በላይ ቢያስቆጥርም፣ የፌዴሬሽኑ መንግሥታት ሕጋዊ ማዕቀፍን የተከተለ ተቋማዊ ግንኙነት ከማድረግ ይልቅ በገዥው ፓርቲ ላይ የተንጠለጠለ እንደሆነ፣ ይህ የፓርቲ መስመር በመንግሥታት ግንኙነት ላይ የበላይነትን በመያዝ የመንግሥታት ግንኙነት ሥርዓቱ ተቋማዊ እንዳይሆን እክል መፍጠሩን ፖሊሲውን ለማፅደቅ በወቅቱ የቀረበው የውሳኔ ሐሳብ ይገልጻል።

የፓርቲ ግንኙነት መስመሩ ለጊዜው ጠቃሚ ቢመስልም የኢሕአዴግ አውራ ፓርቲነት ቀስ በቀስ ተቀይሮ የተለያዩ ፓርቲዎች በተለያዩ እርከን ሥልጣን የሚይዙበት ዕድል ቢፈጠር፣ በፓርቲዎቹ ብሎም በፌዴሬሽኑ መንግሥታት መካከል የሚኖረው ግንኙነት ሰላማዊና የሰመረ ላይሆን እንደሚችልና የፌዴራል ሥርዓቱን ህልውና አደጋ ላይ ሊጥል እንደሚችል ይገልጻል።

በመሆኑም የመንግሥታቱን ግንኙነት ተቋማዊ ለማድረግና ግንኙነቱን ሙያዊና ቴክኒካዊ በሆነ መንገድ የሚያስተባብርና ተፈጻሚነቱንም የሚከታተል አንድ አገር አቀፍ ተቋም፣ በፌዴራልና በክልል መንግሥታት በጋራ እንዲመሠረት የሚያስችል ፖሊሲ በማፅደቅ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትም ሕግ እንዲወጣለት ወስኗል።

በዚህ ፖሊሲ አማካኝነት እንዲመሠረት የታቀደው ተቋም በፌዴራል መንግሥትና በክልሎች መካከል፣ እንዲሁም በክልሎች መካከል አለመግባባቶችና ግጭቶች የሚፈቱበት የግንኙነት ተቋም እንደሚሆንም የውሳኔ ሐሳቡ ያመለክታል።

ይህ ፖሊሲ በፌዴሬሽን ምክር ቤት በሚያዚያ ወር ቢፀድቅም፣ እስካሁን ፖሊሲው በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀርቦ አልፀደቀም። ፖሊሲው በዚህ የተጓተተ ሁኔታ ውስጥ እያለ ነው፣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ሁለቱ ኮሚሽኖች እንዲቋቋሙ ረቂቅ አዋጆቹን ለፓርላማ ያቀረበው።

ሪፖርተር ሁለቱን ኮሚሽኖች የሚያቋቁሙ አዋጆችን የማፅደቅ ሒደት መጀመሩን ተከትሎ የፌዴሬሽን ምክር ቤትን አቋም ጠይቋል።

በጉዳዩ ላይ አስተያየት የሰጡት የፌዴሬሽን ምክር ቤት የሕዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር አቶ ገብሩ ገብረ ሥላሴ ምክር ቤቱ ኮሚሽኖቹን ለማቋቋም የተጀመረውን ጥረት እንደሰማ፣ የባለሙያዎች ቡድን መሥርቶ ከፌዴሬሽን ምክር ቤት ሥልጣንና ከሕገ መንግሥቱ ጋር የሚጣረስ መሆን ወይም አለመሆኑን ማጥናት እንደ ጀመረ ተናግረዋል። በመሆኑም ጥናቱን እንደጨረሰ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አቋሙን እንደሚገልጽ አስታውቀዋል።

 

 

በኢትዮጵያ ሕገ ወጥ የገንዘብ አዘዋዋሪን በቁጥጥር ሥር ለማዋል ለ3 ሰዓት የበረረ አውሮፕላን ተመልሶ እንዲያርፍ ተደረገ!

4 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

አዲስ አበባ፣ ህዳር 25፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በኢትዮጵያ ህገ ወጥ የገንዘብ አዘዋዋሪን በቁጥጥር ስር ለማዋል ለ3 ሰዓት የበረረ አውሮፕላን ተመልሶ እንዲያርፍ ከተደረገ በኋላ ግለሰቧ በቁጥጥር ስር መዋሏን የገቢዎች ሚኒስቴር አስታወቀ።

የገቢዎች ሚኒስቴር ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደገለፀው፥ ከትላንት በስቲያ እኩለ ለሊት ላይ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሰራተኛ ያለመፈተሽ መብቱን ተጠቅሞ ወደ ቻይና ለምትጓዝ ግለሰብ ከፍተኛ መጠን ያለው የተለያዩ ሀገራት የገንዘብ ኖቶችን የፍተሻ መስመሩን አሳልፎ ለማቀበል ይሞክራል።

ይሁንና ይህን የተመለከቱ የአየር መንገዱ የፍተሻ ሰራተኞች እና የጉምሩክ ሰራተኞች ወደ ቻይና ለምታቀናው ግለስብ አሳልፎ ሊያቀብል የነበረውን ሻንጣ በመቀበል ይፈትሻሉ።

የአየር መንገዱ የፍተሻ እና የጉምሩክ ሰራተኞቹ በጋራ ሻንጣውን ሲፈትሹም በውስጡ 6 ሺ 170 ፓውንድ፤ 33 ሺ 115 ዩሮ እና 1 ሚሊዮን 264 ሺ 975 የኢትዮጵያ ብር በማግኝታቸው ሰራተኛውን በቁጥጥር ስር ያውሉታል።

የአየር መንገዱ ሰራተኛ በቁጥጥር ስር ቢውልም፤ የገንዘቡን ኖቶቹን ተቀብላ ወደ ቻይና የምትወስደው ግለሰብ ግን ከቦሌ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ በተነሳው አውሮፕላን ወደ ቻይና በትኬት ቁጥሯ መሰረት ጉዞዋን ትጀምራለች።

በዚህም መሰረት ግለሰቧን በቁጥጥር ስር ለማዋል የጫናትን አውሮፕላን ከ3 ሰዓት በረራ በኋላ ዳግም ተመልሶ አዲስ አበባ ቦሌ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እንዲያርፍ በማድረግ ግለሰቧ በቁጥጥር ስር ውላለች።

መንግስት ህገ ወጥ የገንዘብ ዝውውርን ለመግታት በከፍተኛ ትኩረት እየሰራ በመሆኑ ህብረተሰቡ መሰል ድርጊቶችን በማጋለጥ ለህግ የበላይነት የበኩሉን እንዲወጣ የሚኒስቴሩ ኮሚኒኬሽን ዳሬክተር አቶ አዲሱ ይርጋው ጥሪ አቅርበዋል።

 

 

In Ethiopia’s long-term interests

4 Dec

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

 

Related:

In Ethiopia’s long-term interests

 

 

%d bloggers like this: