የአዲስ አበባ ውሃ ዕጥረት: የከርሰ ምድር ውሃ መንጠፍና የኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ

12 Feb

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)
ሪፖርተር  

ባለፉት ሁለት ዓመታት በከፍተኛ ወጪ ተገንብተው ወደ ሥርጭት የገቡ የከርሰ ምድር ውሃ ማመንጫዎች በገጠማቸው ችግር ምክንያት፣ አዲስ አበባ በድጋሚ የውኃ አቅርቦት ዕጥረት ገጠማት።

የችግሩ መነሻ ከአዲስ አበባ ከተማ ወደ ቢሾፍቱ በሚወስደው መንገድ ላይ በሚገኘው አቃቂ አካባቢ የተቆፈሩ ጥልቅ ጉድጓዶች፣ እንዲሁም ለአጭር ጊዜ መፍትሔ ይሰጣሉ ተብለው በሰሜን አዲስ አበባ የተቆፈሩ ጉድጓዶች በቂ ውሃ ማቅረብ ባለመቻላቸው ነው።

የአዲስ አበባ ከተማ ውሃና ፍሳሽ ባለሥልጣን የውኃ ዘርፍ ምክትል ሥራ አስኪያጅ አቶ ፍቃዱ ዘለቀ ረቡዕ የካቲት 1 ቀን 2008 ዓ.ም. ለጋዜጠኞች እንደገለጹት፣ የአቃቂ ከርሰ ምድር ክፍል ሦስት ሀ እና ለ የውሃ ምርት ቀንሷል።

አቃቂ ክፍል ሦስት ሀ በቀን 70 ሺሕ ሊትር ውሃ የማምረት አቅም አለው። ይህ የከርሰ ምድር ውሃ ጀሞ፣ ጎተራ፣ 22 ማዞሪያ፣ ለገሃር፣ ሜክሲኮ አደባባይ አካባቢና ኢትዮጵያ ሆቴል አካባቢዎች የነበረውን ከበድ ያለ የውሃ ዕጥረት ያቀለለ ፕሮጀክት ነው።

አቃቂ ክፍል ሦስት ለ ደግሞ ዓለም ባንክ፣ ቤተል፣ አንፎ፣ ቀራኒዮና ጦር ኃይሎች ድረስ ያሉ አካባቢዎች የነበረባቸውን ከበድ ያለ የውሃ ዕጥረት ያሻሻለ ፕሮጀክት ነው።

ለአጫጭር ጊዜ መፍትሔ እንዲሆኑ በሰሜን አዲስ አበባ በተለይም ኮልፌ፣ ጉለሌና አዲስ ከተማ አካባቢዎች ውሃ የሚያሠራጩ በርካታ ጉድጓዶች ነበሩ። እነዚህ ጉድጓዶች እንደ አቃቂ ፕሮጀክቶች ሁሉ ውሃ መስጠት አልቻሉም።

አቶ ፍቃዱ እንደገለጹት፣ የአቃቂ ከርሰ ምድር ውሃ 500 ሜትር ጥልቀት አለውዕ የውሃ መሳቢያው ፓምፕ የተተከለው አንድ መቶ ሜትር ላይ ነው። ችግሩ እንደተከሰት በተደረገው ጥናት ጉድጓዶቹ ውሃ አጥተው ሳይሆን፣ የውሃ መሳቢያው የተተከለው ከፍ ብሎ አንድ መቶ ሜትር ላይ በመሆኑ ነው ብለዋል።

“ፕሮጀክቱ አገልግሎት ላይ ሲውል በመቶ ሜትር ከፍታ ላይ በቂ ውሃ መሳብ ተችሎ ነበርዕ አሁን ግን በቂ ውሃ መሳብ ባለመቻሉ የውሃ መሳቢያውን ዝቅ አድርጎ ለመትከል ከኮንትራክተር ጋር ንግግር እየተደረገ ነው፤” ሲሉ አቶ ፍቃዱ ገልጸዋል።

“ከዚህ በኋላ ተመሳሳይ ችግር እንዳያጋጥም የከርሰ ምድር ውሃዎችን ቁጥጥር የሚሠራ ክፍል ተዘጋጅቷል” በማለት አቶ ፍቃዱ አክለዋል።

በሰሜን አዲስ አበባ የተከሰተውንም ችግር ለመፍታት ውሃ ያለባቸው አካባቢዎች ተመርጠው አዳዲስ ጉድጓዶች እየተቆፈሩ መሆኑን አቶ ፍቃዱ ገልጸው፣ ችግሩን በዘለቄታ ለመቅረፍ ግን ከእንጦጦ ጀርባ ያለው የገርቢ ወንዝ ላይ የውሃ ማጣሪያ ጣቢያ ይገነባል ብለዋል።

በገርቢ ወንዝ የግድብ ግንባታ ለማካሄድ የቻይና ኢምፖርት ኤክስፖርት ባንክ (ኤግዚም) ለኢትዮጵያ መንግሥት 242 ሚሊዮን ዶላር ብድር በማቅረቡ፣ በቅርቡ ግንባታው እንደሚጀመር አቶ ፍቃዱ አስረድተዋል።

“ሰሜን አዲስ አበባ እንደ ሌሎች ቦታዎች ቋሚ የውሃ መገኛ ስለሌለው ችግር ከገጠመው ቆይቷል። በአሁኑ ወቅት ግን የገርቢ ፕሮጀክት ፋይናንስ ስለተገኘለት ችግሩ በዘለቄታው ይፈታል፤” ሲሉ አቶ ፍቃዱ ገልጸዋል።

ውሃ ለተጠማችው አዲስ አበባ የከርሰ ምድር ጉድጓዶች መንጠፍ ብቻ አይደለም ምክንያቱ። በተለይ ካለፉት ሁለት ወራት ወዲህ በድጋሚ ያገረሸው የኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ፣ የሚመረተው ውሃ በአግባቡ እንዳይዳረስ እንቅፋት መሆኑ ተጠቅሷል።

“የኤሌክትሪክ ኃይል በቀን ሁለት ሦስት ጊዜ ይቋረጣል። ተመላልሶ የሚመጣ ችግር ሆኖብናል፤” ሲሉ አቶ ፍቃዱ ችግሩን ተናግረዋል።

በ2006 ዓ.ም. መጨረሻ የአዲስ አበባ ከተማ ንፁህ ውሃ አቅርቦት 350 ሺሕ ሜትር ኪዩብ ብቻ ነበር። ከዚያ ወዲህ በተሠሩ በርካታ ፕሮጀክቶች ምክንያት ተጨማሪ 258 ሺሕ ሜትር ኪዩብ ውሃ ተገኝቷል።

ይህ የውሃ መጠን የከተማዋን የውሃ ሽፋን ከማሳደጉም በላይ፣ በፈረቃ ውሃ ሲያገኙ የነበሩ አካባቢዎችን በአብዛኛው 24 ሰዓት አገልግሎት መስጠት ችሎ እንደነበር መረጃዎች ያመለክታሉ።

ነገር ግን በአሁኑ ወቅት የውሃ ጉድጓዶች በመንጠፋቸውና፣ በኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ ምክንያት ዕፎይታ አግኝተው የነበሩ አካባቢዎች በድጋሚ ለውሃ ዕጥረት ተዳርገዋል።

“24 ሰዓት ውሃ ከሚያገኙ አካባቢዎች ቀንሰን ማግኘት ላልቻሉ አካባቢዎች እየሰጠን ነው፤” ሲሉ አቶ ፍቃዱ ባለሥልጣኑ የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት እያደረገ ያለውን ጥረት ተናግረዋል።
 

ተዛማጅ:

UN-Habitat:
“Experts concur that worst affected are Ibadan and Dar es Salaam, closely followed by Accra, Addis Ababa, Luanda, Lusaka, Lagos and Nairobi, which suffer chronic water shortages.”
 

STATE OF THE WORLD’S CITIES 2012/2013: Prosperity of Cities
 

%d bloggers like this: