የጅግጅጋው ግጭትና የመረጃ አፈናው አይደገም!

8 Aug

በከፍያለው ገብረመድኅን  The Ethiopia Observatory (TEO)

ዕድሜ ለአብዲ ዒሌ —ጅግጅጋ ዕልቂቱ ለቀናት ተጧጡፏል። እስካሁን 96 ሰዎች መገደላቸው ይነገራል። ግድያው ግብ ያለቢሆንም፣ የሚላስ የሚቀመስ በሌለበት ሁኔታ ሕይወት እየቀጠለች ነው ለማለት ያዳግታል። የጤና ጥበቃ ሚኒስትር በተከሰተው ግጭት ለተጎዱ ሰዎች የሕክምና አገልግሎት የሚሰጥ 24 የሕክምና ባለሙያዎች ያሉበት ቡድን ወደ ሥፍራው መላኩን ተገንዝበናል

አብዲ ዒሌም አንዴ ታሥሯል፣ አዲስ አበባ ስብሰባ ላይ ነው እንባላለን፤ በአጭር አባባል ይህ ሃገር አጥፊ ወንበዴ የትና በምን ሁኔታ እንዳለ እንደዜጎች አናውቅም!

አልፎ አልፎ መቀለጃው ቢያደርገንም፣ ዘንድሮ ሶሻል ሚዲያ ባይኖር ኖሮ፣ ባልጠበቅነው መንገድ ድቅድቅ ጭለማ ውስጥ እንወድቅ ነበር። አሁንም ጥያቄዬ የዐቢይ መንግሥት ለምን ይሆን መረጃ የሚያፍነው?  ለላው ቀርቶ ለምሣሌም ያህል ሚዲያ ውስጥ ያሉ ባለሙያዎች የሚሉትን እንኳ አዳምጡ! የኢሣቱ ፋሲል የኔዓለም በተለመደው ጨዋ አቀራረቡ እንዲህ ይላል፦ 

“በግሌ አብይ በድካም ብዛት ታሞ ካልሆነ ወይም ቀደም ብሎ ለእረፍት ወጥቶ ካልሆነ ፣ እንዲህ አይነት አንገብጋቢ ነገር ሲያጋጥም ዝም ብሎ ይቀመጣል ብዬ አላስብም፤ አብይን የምንወደው ግልጽነትን ስላሳየን ነው፤ ዛሬም ያንን ግልጽነት እንፈልጋለን። ትክክለኛ መፍትሄ ማመንጨት የምንችለው ትክክለኛ መረጃ ሲኖረን ነውና አብይ ከቻለ ራሱ ካልቻለ ደግሞ ወኪሉ ቀርቦ ያስረዳን።”

ሕዝብ ለችግሮቹና ለጥያቄዎቹ መልስ ባለማግኘቱ፣ ተቃውሞውን የባሰ የሚያቀጣጥልበት ዘመን ውስጥ ነው ያለነው። ከጥር እስከ ሚያዝያ 2018 ብቻ በሶማሌ ክልል በየትኛውም ክልል ያልታየ መጠን ተቃውሞ (57%) ተካሂዶ በዚያ ነዋሪ የሆነው ሕዝብ ለአሁኑ ክፉ ሁኔታ ተዳርጓል— አንድ ጥናት እንደሚያሳየው። ደጋግሞ የሚቃወምና መሥዋዕትነት የሚከፍል ሕዝብ ማሸነፉ አይቀር

የሶማልያ ክልል ሕዝብም ብልሹውን አብዲን ለማባረር ለመቁረጡ ለዚህ ማረጋገጫ ነው። አብዲ ዒሌም ሆናችሁ ሕወሃትም “ከወደቁ ወዲህ መንፈራገጥ ለመላላጥ” የሚለው ትምህርት ሆኗችሁ ሃገሪቱን ማመሳችሁን አቁሙ!

ከጥር-ሚያዝያ 2018 በተካሄዱ ተቃውሞዎች ብዛት የሶማሌ ክልል ከፍተኛውን ድርሻ ይዛለች

እምብዛም ባይገርምም፣ የመጨረሻ ምሽቱ መድረሱን በሚገባ ተገንዝቦ፣ ለራሱ መሰንበት ሲል አብዲ ዒሌ ሃገር እስከማፍረስ ሃሣብ እንደነበረው ተነግሯል። በአብዲ ዒሌ የጥፋት መሣሪያዎች ቤተ ክህነቶች ተቃጥለው ካሃናት መገደላቸውን ሰምተናል።

ይህም አረመኔያዊነት በነዋሪውና በተለይም የአካባቢው ተወላጅ ባልሆኑት ዜጎች ላይ ነፍሰ ገዳዩ አብዲ ያሴረው ወረራና ግድያው ብዙ ጥፋቶችን አስከትሏል። የክልሉን ተወላጆችም ከአደጋው ነጻ አላዳረጋቸውም!

‘ቄሱም ዳዊቱም ዝም!’

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ! ይህ ሰው ለፍርድ ቀርቦ ለጥፋቱ ተገቢውን ቅጣት ካልተቀበለ፡በንጹሃን ላይ የተፈጸመው ግፍና የፈሰሰው ደማቸው በሃገራችን ላይ መጮሁን አይቀርም! ይቀጥላል። ጎን ለጎንም ለዘለቄታው የማረጋጋት ሥራ ሊሠራ ይገባል! በዚያ አካባቢ የሚቀጥል ችግር ሃገር ጎጂ ነው!

በኢትዮጵያ ቴሊቪዥን ጣቢያ ፊት ለፊት በኃዘን ተመተው ግራ የተጋቡ ወገኖች — ሶማሌዎች፣ አማሮች፣ ኦሮሞዎች፣ ወዘተ —ፍርሃታቸውና ኃዘናቸው መንግሥት ጆሮ እንዲደርስላቸው፣ አንዳንዶቹም በቁጣና እምባቸው እየፈሰሰ ጥሪ ሲያደርጉ ተመለከትኩ። በኃዘናቸውም ውስጥ ኃዘን ብቻ ሣይሆን፡ ኢትዮጵያዊነታቸውም አንድ አድርጓቸዋል!

እነዚህስ ለምን አይደመጡም! የዐቢይ መንግሥት ደጋፊ ነኝ። ነገር ግን ‘ቄሱም ዳዊቱም ዝም’ ሆኖብኝል!

ሁኔታው ልብ የሚሠብር፣ በጥጋበኞች ላይ ጥርስ የሚያስነክስ እንደሆነ አምባብያን ራሳችሁን በእነርሱ መጫሚያዎች ውስጥ አድርጋችሁ መገመት ትችላላችሁ።

በሁኔታው ዙርያ፣ እንደሌሎቻችን ሁሉ ከውጭ የተመለሱ ድርጅቶች አክቲቪስቶችም ስለተነኩ ከሠልፈኞች ውስጥ መመልከትም አይሳንም!

ምናልባትም የሁኔታው አስከፊነት በታሪክ ከታዩት አንዳንድ አስከፊ ጦርነቶች ሁኔታዎች ተመሳሳይ ሆኖ ነው የታየኝ— መሣሪያ የታጠቁ ወንበዴዎችና ደራሽ የሌለው ሕዝብ በተጠቂነት የቆመበት፣ የተተኮሰበት፣ የተመታበት፣የተዘረፈበት… !

ኢትዮጵያውያን በሊቢያ የታረዱትን ወንድሞቻቸውን በማሰብ ባደረጉት ሠልፍ ላይ የአጋዚ ራምቦ የሕወሃትን ዘላለማዊነት ለማረጋገጥ በዜጎች ላይ ጥቃት ሲፈጽም(Foto Negere Ethiopia).

ውጭ ሃገር ሆኜ ከወገኖቼ ጋር እንኳ በማላለቅስበት ሁኔታ፣ ሰላሣ ኢትዮጵያውያን በምድረ ሊቢያ በአረመኔዎች የታረዱበትን ሁኔታ አስታወሰኝ! 

ተያያዥ ነገሮችም አብረው ስለሚመጡ፡ የአዲስ አበባ ወጣቶች ማምሻውን ከየአካባቢዎቻቸው ተሰባስበው ልደታ፡ ጨርቆስና በማግሥቱም አብዮት አደባባይ ተሰባስበው ማልቀስ ጀመሩ።

የተነቃነቀው ዙፋን እንዳይደፋ ሕወሃቶች ወገኖቻችንን በዱላ፡ በሠደፍ ሲሏቸው በቴክዋንዶ ሲያዳፏዋቸው — መጽናናት የሚገባቸው ዜጎች ሲረገጡና ወደ እሥር ሲጋዙ በቴለቪዥን አየሁ! 

ለኃዘን የወጣች ነፍሰ ጡርም፡ በጸጥታ ኃይሎች ተደብድባ እንዳስወረዳት ሰማሁ! ለምን ያቺ የኛ ኢትዮጵያ ትሆናለች?

እግዚአብሔር ይመስገንና በዛሬይቱ ኢትዮጵያ ይህ አደገምም ብዬ ለመናገር የምደፍርበት ጊዜ ሩቅ አይሆንም ብዩ ተስፋ አደርጋለሁ!

እስከ ዛሬ የሶማሌ ክልልን ችግር እገነዘበዋለሁ የሚል ግምት ነበረኝ!  አሁን ግን ልክ እንዳልነበርኩ ተንገንዝቤያለሁ! ይህ በአንድ በኩል የሲስተም ችግራችን ጥልቅ መሆኑን፣ በሌላው በኩል ደግሞ ኢትዮጵያውያን ችግር ተሸካሚዎች ስለመሆናችን ይመሰክራል። ነገር ግን ይህ ችሎታ አለመሆኑን ልብ ሊሉት ይገባል!

ራሳችንን ብዙ ያከበርንና የወደደን ይምስለን እንጂ፡ ለሌላው ስብዓዊ ፍጡር (ለራሳችን ወገኖች ጭምር) አሳቢነትና ተቆርቋሪነት ስለነፈገን፡ ከሰብዓዊነት ገንጥሎናል! ይህ በቅርብ ሊታይና ሊታሰብበት ይገባል!

በአሁኑ ወቅት ጅግጅጋም ባፈሰሰችው ደም፣ በዘረፋዋና ጭካኔዋ ይህንኑ ነው እንደገና ያስታወሰችን! እንደገና ያሳያችን ይህንኑ ነው! ሃገራችንን ለመገነጣጠል፡ ከፍተኛ ጥጋብ ያሰከረውንና የበላበትን ወጭት ሰባሪነት አባዜ የተጠናወተው ልበ ድፍን ግለሰብ አንቀጽ 39ን ተግባራዊ ለማድረግ የተንቀሳቀስውን ቦዞ ከፓርላማ መከላከያ ሠራዊታችን ጎትቶ እንዳወጣው ይነገራል። መቼም የዐቢይ መንግሥት ስላልነገረን፣ ስለትክክኝነቱ መፈረም አልችልም!

ለመሆኑ ለምን ይሆን የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ አስተዳደር በዚህ አሳሳቢ ጊዜ ሕዝቡን በመረጃ ጨለማ የተወው?አልጠበኩም ነበር!

የኢትዮጵያ የመከላከያ ጦር

ይመስለኛል፣ በአካባቢው ለሠፈረው የመከላከያ ጦር የውሳኔ ሰዓት ሆነ፤ ዘራፊው የአብዲ ወንበዴዎች ጥርቅም የሆነው “ልዩ ፖሊሶች” ቡድንና  ሰውየው ባዘጋጃቸው “ሄጎ” (የወጣቶች ጉም)  በተባሉ ወጣቶች ተደግፎ ግድያና ዘረፋዎች መፈጸማቸው፡ የእምነት ቤቶችን ማቃጠላቸው ለመከላከያ ሠራዊቱ —በግዴታው መሠረት ተገቢውን እርምጃ እንዲወስድ – ያላንዳች ጥርጥር አስገዳጅ ሁኔታ ተፈጥሯል! ልዩ ፖሊስ  ተ.መ.ድ. በ Somalia Eritrea Monitoring Group –SEMG– ሪፖርቶቹ ሶማሊያ ውስጥ በተደጋጋሚ ወንጀለኛ ያደረገው ቡድን ነው። 

የኢፌዴሪ መከላከያ ሚኒስቴር በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የሕዝቡን ሰላምና ደህንነት ለማረጋገጥ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ጠብቆ አስፈላጊውን እርምጃ እንደሚወስድ ሐምሌ 28 ፍንጭ ሠጠ።  ”በክልሉ የሕዝቦቻችን ሰላም እና ደኅንነት አደጋ ውስጥ እየገባ ያለበት ሁኔታ በመፈጠሩ የመከላከያ ኃይላችን ሁከትና ብጥብጡን በዝምታ የማይመለከት መሆኑንና የአካባቢውን ሰላም ለማረጋገጥ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ጠብቆ አስፈላጊውን እርምጃ የሚወስድ መሆኑን” ነው በጥብቅ ያስጠነቀቀው። 

መከላከያ በመግለጫው እንዳለው በግዳጅ ተሠማርቷል ወይንስ አልተሠማራም የሚለው በተለያየ መልኩ ተሠምቷል። ከአካባቢው ጋር የተደረጉ ያዳመጥኳቸው የስልክ ቃለ መጠይቆች በተደጋጋሚ እንዳሰሙት። ሰዎች እየተገደሉም፣ ንብረቶችም እየወደሙ፣ መከላከያ እንዳለው አልገባም — ምክንያቱ ግን አልተነገረንም!

መከላከያ በሳይኮሎጂ ጦርነት ብቻ መወሰኑ ይሆን? ወይንስ የፌደራል መከላከያ መግባት መንግሥት ግልበጣ ነው በማለት ሕወሃት በባለጥቅሞች ስም ወይንም የሁሉን አውቃለሁ “የሕግ ትንተና”ያካሄደው ዘመቻ  አስደንግጦት በዚያው ቀረ?  ወይንስ በቂ መሣሪያና ኃይል አልነበረውም? ላነሳኋቸው ጥያቄዎች መልሶቹን በእርግጠኝነት አላውቅም!

መከላከያም ጅጅጋ ገብቶ የማረጋጋት ሥራ እንዲጀምር የታዘዘው ሐምሌ 30 ነበር እንጂ መጅመሪያ እንዳስጠነቀቀው — ግድያው፣ ቤተ እምነት ማቃጠሉና ዘረፋው በተካሄደበት ወቅት አልነበረም! ይህም ብዙ ሊያነጋግረንና ሊያሳስበን ይገባል!

በጋምቤላ በኩል ተደፍረን ልጆቻችን ታፍነው ሲወሰዱ፣ በአካባቢው የነበረው ኃይል ከድንፋታ ውጭ ያደረገው ነገር አልነበረም! እስከዛሬም በዚያ ምክንያት ጋምቤላዊ ኢትዮጵያውያን ልጆች ሱዳን ‘ተወርሰው’ የቀሩበትን ሁኔታ መዘንጋት የለብንም!

‘የወርቁ ዘር’ ልጆች ቢሆኑ ኖሮ ምንድነበር የሚደረገው ብለን ልንጠይቅ ይገባናል! አሊያ ኢትዮጵያዊነት ሲራከስ አጨብጫቢዎች ነው የምንሆነው!

ትንሿ ጂቡቲ ሰሞኑን ምንደነው ያደረገችው? አምስት ዜጎች ተገደሉባት ሶማልያ ክልል —በአውቶቡሶች፣ ባቡርና አውሮፕላኖቿን ዜጎቿን አስወጣች!

የነፍስ መለዋወጭ የምትሠራዋ የምትመስል ሃገራችን ግን ዛሬም ዜጎቿ በባለ ሥልጣኖቻችን ጥጋብ ወይንም ቸልተኝነት እንደቅጠል ይረግፋሉ!

የጣልቃ መግባት ሕጋዊነት

የሕጋዊንት ጥያቄን በተመለከተ፡ እኔ እስከሚገባኝ ኢትዮጵያ በእንዲህ ዐይነት ሁኔታ ይህን ያላንዳች ውጣ ውረድ በተግባር ማዋል የሚያስችሉ ሕጎችና አዋጆች አሏት:-

ሀ.  ‘እንዳተረጓጎሙ’ ሕገ መንግሥቱ ራሱ አንቀጽ 51፡ (17)፤ አንቀጽ 77 (10)፤ አንቀጽ 93 ተጠቃሽ ናቸው! በተጨማሪም፡ አንቀጽ 87 መከላከያ ያለበትን ኃላፊነቶች ይዘረዝራል። ለምሣሌም ያህል አንቀጽ 87(2)፣ (3) እና (4) ግዴታውንና ኃላፊነቱን በሚገባ ያስቀምጣሉ — በተለይም አንቀጽ 87 (3)፡ “የመከላከያ ሠራዊት የሀገሪቱን ሉዓላዊነት ከመጠበቅ በተጨማሪ በዚህ ሕገ መንግሥት መሠረት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሚሰጡትን ተግባሮች ያከናውናል።”

ለ. ወታደር ወገንና ሃገር ያለው ሰብዓዊ ፍጡር በመሆኑ፡ ወገኖቹ ሲጨፈጨፉ — በተለይም አሁን ከራሱ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ጥቅሞች ውጭ ባለማሰብ የሚታወቀው ሕወሃት አንገቱን በደፋበት ሁኔታ—የሃገሪቱ መከላከያ በዝምታ የሚመለከትበት ሁኔታ እንደማይኖር ጂነራል ጸዐረ መኮንንም ካሳወቁን ሣምንታት ተቆጥረዋል።

አሁን በዚህ ሕዝብ በሚጨፈጭፍበት የጅግጅጋ ሁነታ እንኳ —  እንዳይወድቅ — ሕወሃት ለጄኔራል ሠዓረ ማባበያና ማስፈራሪያ መልዕክት ከመላክ ባሻገር፡  አዲሱን የኢትዮጵያ አመራር ስም እስከማጥፋት ተንፈራግጣለች።

ነሐሴ 5/18 ዳንኤል ብርሃኔ ለጄነራል ጸዐረ መኮንን “የመጨረሻ ዕድል” የትዊተር ማስጠንቀቂያውን በተለይም “You won’t get a second chance!”  ሳነብ ብዙም አልተገረምኩም!

የምጠብቀው፡ መከላከያ ለምን በአስቸኳይ ሕዝቡንና ንብረት ለማትረፍ እንዳልተንቀሳቀሰ የሚሠጠው አርኪ መልስ ይኖረዋል ብዬ ተስፋ በማድረግ ነው!

ለምን የሚለው ጥያቄ አስፈላጊ ነው። ሕወሃቶች በዘረፋና በግድያ መክበርን የማይጠየፉ ግለሰቦች፣ ስብስብና ቡድን ናቸው። ከመሃይሙ አብዲ ዒሌም ጋር ያወዳጃቸው ይኽው ነበር። አብዛኞቹ ሕወሃቶች ጥቅም ላይ ያተኩሩ እንጂ ሃገር፡ስለወገንና እምነት የላቸውም ብዬ እኔ ራሴ ስንትና ስንት ጊዜ የጻፍኩትን ዕውነታ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አረጋግጦልኛል። ሁልጊዜም እንዲህ ዐይነቱን ነገር ሳነሳ፣ ለኔ ሕወሃትና የትግራይ ሕዝብ የሰማይና ምድር ያህል ልዩ ናቸው!

አሁን አብዲ ዒሌም ክልትም ብሎ በሕዝብ ኃይል ተገፍትሮ መደበቂያ በሚያፈላልግበት በአሁኑ ወቅት፡ ትግራይ ከለላ ትሠጥሃለች አይደለም ያሉት — ድሮስ ቢሆን የማይረባ መሆኑን መች አጣነው ነው የዘፈኑለት!

‘አብረን እንፈንጥዝ፣ እብረን እንግደል፣ አብረን እንቀበር! ከጄኔራሉ ፌስቡክ የተቀዳ ምስል (https://www.facebook.com/WeiAlfaGabree)

የሶማሌ ክልል ኢትዮጵያዊ  እየተራበና እየተጠማ፡ ድንቁርና ውስጥም ሆኖ፡ የሕወሃት ከፍተኛ የጦር መኮንኖች እንጄነራል (በይፋዊ ስሙ) ጄኔራል ገብሬ አድሃና ዎልደዝጉ (ተዘርዝረው የማያልቁ የሕወሃት የጦር መኮንኖችና ካድሬዎች ሁሉ — ዳንኤል ብርሃኔ ጭምር) ብዙ የጋጡባት ክልል ናት!

ቀደም ሲል ያወዳጃቸውም የጫትና ሌሎች የኮንትሮባንድ ንግዶች ናቸው። ከፍተኛ የሕውሃትን ሲቪልና ወታደራዊ ባለሥልጣኖች ድሮም ያገናኛቸው የቡድንና የግል ጥቅሞች በመሆናቸው፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ በብዙ መሥዋዕትነት የተገኘውን የነጻነት ጅምርና የነገውን ተስፋ መጠበቅ ይኖርበታል!

ኢትዮጵያ ከዓመታዊ ገቢዋ በዓመት እስክ 2% በግጭቶች ምክንያት እንደምታጣ አንድ የእንግሊዝ መንግሥት (DFID) ጥናት በ2017 ዘግቧል።ይህም ወደሚገታበት ሃገሪቷ ፊቷን ማዞር ይኖርባታል! ለወንጀሎች ትክክለኛ ሕግንና ትክክለኛ ቅጣትን አፋተን የምናካሂደው ፖለቲካ ማጠፊያው እያጠረ ችግር ላይ እንዳንወድቅ ጥንቃቄ ያስፈልጋል!

ሕወሃትንና ጀሌዎቹን አባሮ የሶማልያ ክልል ሕዝብ ሰላም ያገኛል ወይ የሚለው ጥያቄ መልስ የሚያገኘው በራሷ በኢትዮጵያ ነው! ያንን ማድረግ ከተቻለ በሶማልያ ክልል በሚኖረው ሰላም ብቻ — ሕዝቡ ታታሪ በመሆኑ— በኢትዮጵያ ዕድገትና ልማት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ሊያሳድር የሚችል መሆኑን —በተለይም የድንበር ዙሪያ ንግድና በተፈጥሮ ሃብት ልማት— ከላይ የተጠቀሰው ጥናት ያመላክታል።

በመጨረሻም፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ  በጅግጅጋ  ሕዝቡን ለማረጋጋት ሁኔታው በቁጥጥራቸው ሥር መሆኑን በመጀመሪያዎቹ ሰዓታት አለመናገራቸው እጅግ አስፈሪ የአሠራር ዘዴ ነው።

“በተግባር አሳያለሁ” ማለት ከሆነም እሰይ! ነገር ግን “በቂ አልነበረም! አይደለምም” እላለሁ! ግጭቱን በተመለከተ መግለጫም በሚገባ እየተሠራጨ አልነበረም!

በወቅቱ ምን እየሆነና ምን እየታሰበ እንደሆነ ለሕዝቡ ይፋ ሊደረግ በተገባ ነበር። ይህ ማለት ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተፈጸመው የወንጀል ድርጊት የሰው ሕይዎት በመጥፋቱ ማዘናቸውን ሐምሌ 30 መግለጻቸውን አላየሁም ማለት አይደለም

አሁን ካለፈው ጭለማው የሕወሃት የዘረፋ ዘመን ጋር የማወዳደር ሳይሆን፡ አሁን ኢትዮጵያ የሁሉም ዜጎች ናትና በብርሃን በትብብር መሥራቱ ይበጀናል።

%d bloggers like this: