Tag Archives: Constitutional interpretation

History May Look Back on this time as Needless Moment:       Addis Fortune editorial

16 Jun

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

If the rippling effects of granting the incumbent an extension of its full power based on a contested deliberative political and constitutional process was not apparent, there have been signs of ill omen over the past week.

Three major opposition parties – the Oromo Federalist Congress, Oromo Liberation Front and the Ogaden National Liberation Front – have warned of an increase in tensions. In the case of the first two, the consequence could be a return to public discontent and possible eruptions of anti-government protests that “could transform into violence,” according to a joint statement they released…

Unwittingly, a process stewarded by Chief Justice Meaza granted a legal closure to what is essentially a political deadlock. History will remember her and those legislators who have voted in favour of their decision needlessly.

 

It is characteristic of the general climate of confusion the year 2020 has set in Ethiopia and the global stage in general. There is an air of melancholy.

In just a few months, the spirit of the Constitution was afforded as much respect as its intent was devalued. The circumstances were at first ominous.

The National Electoral Board of Ethiopia (NEBE), citing disruptions caused by the Novel Coronavirus (COVID-19) pandemic, decided to postpone the much anticipated national elections, which were slated for August. It was a fateful decision that failed to pass the test of considerable and thoughtful reflections.

But it set off a substantive and rewarding debate on the letter and spirit of the Constitution, with legal scholars reflecting on the possibilities and implications of postponing the elections. No less encouraging was to see the Council of Constitutional Inquiry (CCI) hold a hearing chaired by Chief Justice Meaza Asheanfi, president of the Supreme Court, for legal and constitutional experts to add to the discussion. It was an uplifting exercise of the sort rarely witnessed in the country’s political history. Continue reading

ምክር ቤት ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የሕገ መንግሥት ትርጓሜ እንዲሠጥ የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ አፀደቀ

5 May

Posted by The Ethiopia Observatory (TEO)

አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 27፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሕግ፣ ፍትህና ዴሞክራሲ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የሕገ መንግሥት ትርጓሜ እንዲሰጥ ያቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ አፀደቀ።

የኢፌዴሪ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 3ኛ ልዩ ስብሰባውን በዛሬው ዕለት አካሂዷል።

ምክር ቤቱ በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት የመሰብሰቢያ አደራሽ ባካሄደው ስብሰባው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ምርጫን በተያዘለት ጊዜ ማካሄድ እንደማይችል ማስታወቁን በተመለከተ የቀረቡ የመፍትሄ አማራጮችን የውሳኔ ሃሳብ እንዲሁም የብድር ስምምነቶችን ተመልክቷል።

የህግ፣ ፍትህና ዴሞክራሲ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ንዑስ ሰብሳቢ አቶ አበበ ጌዴቦ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በኮቪድ 19 ወረርሽኝ የተነሳ 6ኛውን ሃገራዊ ምርጫ ለማከናወን አለመቻሉን አስመልክቶ ለምክር ቤቱ ቋሚ ኮሚቴው ያቀረበው የውሳኔ ሃሳብ በምክር ቤቱ መጽደቅን ተከትሎ ቀጣይ ሕገ መንግሥት የመፍትሄ ሃሳብ እንዲያቀርብ በተመራለት መሰረት ያቀረበውን ሪፖርትና የውሳኔ ሃሳብ ለምክር ቤቱ አቅርበዋል።

በዚህም ቋሚ ኮሚቴው ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የሕገ መንግስት ትርጓሜ እንዲሰጥ የውሳኔ ሃሳብ ማቅረቡን አስታውቀዋል።

የውሳኔ ሀሳቡ የሕገ መንግሥቱ አንቀፅ 54/1 አንቀፅ 58/3 እና አንቀፅ 93 ከሕገ መንግሥት ዓላማና ግቦች እንዲሁም መሰረታዊ መርሆች ጋር ለማስተሳሰር ትርጉም እንዲሰጥባቸው የሚል ሕገ መንግሥታዊ የመፍትሄ ሃሳብ ነው ያቀረበው።

በቀረበው የውሳኔ ሀሳብ ላይ የምክር ቤት አባላት ጥያቄዎችንና አስታያየቶችን የሰጡ ሲሆን፥ በውሳኔ ሃሳቡ ላይ ሌሎች የፖለቲካ ፓርቲዎች ለምን እንዲሳተፉ አልተደረገም? በሕገ መንግሥቱ ስለምርጫ በግልጽ የተቀምጠ ውሳኔ ለምን ሕገ መንግሥዊ ትርጉም አስፈለገው የሚሉ ጥያቄዎችንም አንስተዋል።

በተጨማሪም የምክር ቤቱ አባላት በህግ ባለሙያዎች ምክር ቤቱን መበተን፣ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መደንገግ፣ ሕገ መንግሥት ማሻሻልና ሕገ መንግሥታዊ ትርጓሜን መጠቀም እንደሚቻል ማስቀመጣቸውን ጠቁመው፤ ቋሚ ኮሚቴው ሕገ መንግሥታዊ ትረጓሜን መሰረት በማድረግ ያቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ ተገቢነት ያለው መሁኑንም ያነሱም አሉ።

ከዚህ ቀደም ሕዝቡ ያላመነባቸው አወጆችና ሕገ መንግሰታዊ ማሻሻዎች ይደረጉ እንደነበር ያስታወሱት የምክር ቤቱ አባል አቶ ተስፋዬ ዳባ፥ ሕገ መንግሥቱን መሰረት አድርጎ የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ መቃረን ተገቢነት የለውም ብለዋል።

በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 102 ምርጫን ማካሄድ የፌዴራል መንግስትና የምርጫ ቦርድ ሥልጣንና ተግባር መሆኑን ጠቁመው፤ ቦርዱ ምርጫን ለማራዘም ያቀረበው የውሳኔ ሃሳብ ተጋቢና ህገ መንግስታዊ ነው፤ ከዚህ ውጭ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች ኢ-ህገ መንግስታዊ ናቸው ብለዋል።

የምክር ቤቱ አባል አቶ ጫላ ለሚ በበኩላቸው፥ ምክር ቤቱ የሚወያይትበት አጀንዳ ሀገርንና ሕዝብን የሚጠቅም፤ እንዲሁም ሕገ መንግሥታዊ መሆኑን አመልክተው፤ ቋሚ ኮሚቴው ያቀረበውን የውሳኔ ሀሳብ መቀበል ተገቢ መሆኑንም ገልጸዋል።

ከምክር ቤት አባላት ለቀረቡ ጥያቄዎችና አስተያየቶች ላይ ማብራሪያ የሰጡት የቋሚ ኮሚቴው ንዑስ ሰብሳቢ አቶ አበበ ጌዴቦ፥ ኮሚቴው የተሰጠውን ሃለፊነት ተቀብሎ ከህገ መንግስቱ ጋር የማይጣረስና አማራጭ የመፍትሄ ሃሳብ ያቀረበ መሆኑን ገልጸው፥ ምክር ቤቱም የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ ተቀብሎ እንዲያጸድቅ ጠይቀዋል።


ምክር ቤት ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የሕገ መንግሥት ትርጓሜ እንዲሰጥ የቀረበውን የውሳኔ ሃሣብ አፀደቀ https://www.fanabc.com/%e1%88%9d%e1%8a%ad%e1%88%ad-%e1%89%a4%e1%89%b1-%e1%88%9d%e1%88%ad%e1%8c%ab-%e1%89%a6%e1%88%ad%e1%8b%b5-%e1%88%9d%e1%88%ad%e1%8c%ab%e1%8a%95-%e1%89%a0%e1%89%b0%e1%88%98%e1%88%88%e1%8a%a8%e1%89%b0/amp/


በመቀጠልም ምክር ቤቱ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክና በጣሊያን ሪፐብሊከ መንግስት መካከል ለቴክኒክና ሙያ ስልጠና ክህሎት ማሻሻያና ስራ ምክር ቤቱም የህግ፣ ፍትህና ዴሞክራሲ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ 6ኛውን ሀገራዊ ምርጫ ማከናወን አለመቻሉን አስመልክቶ ለምክር ቤቱ ያቀረበው የውሳኔ ሀሳብ በምክር ቤቱ መጽደቅን ተከትሎ ቀጣይ ህገ መንግስታዊ የመፍትሄ ሀሳብ እንዲያቀርብ በተመራለት መሰረት ያቀረበውን የህግ፣ ፍትህና ዴሞክራሲ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የሕገ መንግሥት ትርጓሜ እንዲሰጥ ያቀረበውን የውሳኔ ሀሳብ መርምሮ በ25 ተቃውሞ በአብላጫ ድምጽ አፅድቋል።

በመቀጠልም ምክር ቤቱ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክና በጣሊያን ሪፐብሊከ መንግስት መካከል ለቴክኒክና ሙያ ስልጠና ክህሎት ማሻሻያና ስራ ፈጠራ ፕሮግራም ማስፈጸሚያ እንዲሁም የጤናውን ዘርፍ ዘላቂ የልማት ግቦች ለማሳካት ለሚከናወን በውጤት ላይ የተመሰረተ ፕሮግራም ማስፈጸሚያ የተደረጉ ሁለት የብርድ ስምምነቶችን አፅድቋል።


የሚኒስትሮች ም/ቤት ለሕ/ተ/ም/ቤት አርብ የመራውና ፋና ያወጣው የብድር ዝርዝሮች አልተገጣጠሙም! ሕዝቡ ማወቅ የሚሻው ብድር መገኘቱን አይደለም! ስንት? ከማን የሚሉት ከዕዳ ከፋዩ ሕዝብ ለምን ሚሥጢር ተደረጉ? https://t.co/70LTWbZU19


በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ከጃፓን አለም አቀፍ የትብብር ኤጀንሲ መካከል ለጅማ- ጭዳ እና ሶዶ-ሳውላ የመንገድ ፕሮጄክት ማስፈጸሚያ ያደረገውን የብድር ስምምነት፣ ከኮሪያ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ ጋር ለአዲስ አበባ ከተማ ፈጣን አውቶቡስ መስመር ግንባታ ፕሮጀክት ማስፈጸሚያ እንዲሁም ለመሬት መረጃ አስተዳደር ሥርዓት ፕሮጄክት ማስፈጸሚያ የተደረጉ የብድር ስምምነቶችን በሙሉ ድምጽ አፅድቋል።

 

%d bloggers like this: