Tag Archives: reforming Ethiopia

በ’ታዋቂ ሰዎች’ ራት ላይ ዶር ብርሃኑ ነጋ የፈነጠቀው ስትራቴጂ ለነገይቱ ኢትዮጵያ መሠረት ግንባታ ግንቦት 7 በጥልቅ እንዳሰበበት ያመላክታል!

13 Sep

Posted byThe Ethiopia Observatory (TEO)

“ታዋቂ ሰዎች” የሚለው መሥፈርት ለግንቦት ሰባት፡ ግለሰቦቹ በተሠማሩበት መስክ ሥራቸውን በአርአያነት የሚያከናውኑ፣ ተሰሚኒት ያላችውና ሕዝቡም አርአያነታችውን የሚከተል ማለት ነው።

ራቱ በእነርሱ ተጋባዥነት የተዘጋጀበትም ምክንያት፣ግለሰቦቹ በሚሠሩባቸው መስኮች በሃገራችን ተጽዕኖ ፈጣሪ በመሆናቸው፡ በሃገሪቱ ፖለቲካም ተሰሚ ስለሆኑ፣ ግንቦት 7 ‘ሕልሞቹን’ ከእነርሱ ጋር ለመካፈልና ለኅብረተሰቡ አርአያነታቸው ተፈልጎ ነው!

በዚህም መሠረት የኢትዮጵያ ቀደምቱ ችግር ብሄርን ወይንም ዘርን መሠረት ያደረገው ፖለቲካ አደገኛነቱን ዶር ብርሃኑ አሥምሮበታል!

በዚህም ምክንያት ማናቸውንም የኢትዮጵያ ተቋም፣መንግሥታዊ፣ የግል ኮሌጆችና የንግድ ድርጅቶቻችን ውስጥ የዘር ፖለቲካ “አረም ሆኖአል!”

በዚህ ሁኔታ ውስጥ ‘የተባበረች ኢትዮጵያን’ መመሠረት ይቻላልን?

ግንቦት ሰባት ማተኮር የሚሻው በዜግነት ፖለቲካ ላይ ብቻ መሆኑ ለታዳሚዎች ተገልጿል! ይህም ተግባራዊ እንዲሆን:

“የሃይማኖት አባቶች የምዕመናን ዘር አትመልከቱ!”

“የቢዝነስ መሪዎች ሽሪኮችን ወይንም ሠራተኞችን ስትመርጡ ‘የሃገሬ ልጅ አትበሉ’—ኢትዮጵያዊ ሁሉ የሃገር ልጅ መሆኑን ተቀበሉ!”…

ዝርዝሩን እዚህ ከተለጠፈው ቪደዮ ይከታተሉ:-

 

 

አማራ ተፈናቃዮችን አስመልክተው አቶ ለማ መገርሣ የወሰዱት እርምጃና የተናገሩት የተጠናከረ ድጋፍና ልዩ ትኩረት ያሻዋል!

17 Jun

በከፍያለው ገብረመድኅን The Ethiopia Observatory (TEO)

የግብጽና ሞሮኮ፣ የስፔንና ፖርቱጋልን የሶቺ እግር ኳስ ጫወታዎች ካየሁና ከማሸለቤ በፊት— ከሃገሬ ከወጣሁ ካለፉት አሥርታት ሁሌም እንደማደርገው— ሃገር ቤት እንዴት እንደሆኑ ለማወቅ አርብ ሌሊት ዜና ማፈላለግ ጀመርሁ።

በድንገት ‘ሰበር ዜና’ ተብሎ አቶ ለማ መገርሣ፡ ከኦሮሚያ የተፈናቀሉት አማሮችን ኢትዮጵያዊ መብቶች ለማስከበር መንግሥታቸው ስለወሰዳቸው እርምጃዎች — ማለትም በሺዎች የሚቆጠሩ ‘ሕወሃታዊ’ ኦሮሞ ካድሬዎችን አባሮ—አማሮቹ ወደ ተፈናቀሉባት ኦሮሚያ እንዲመለሱ ዝግጅት በማድረግ ላይ መሆናቸውን ስሰማ፣ በሃገራችን የተሻለ ጊዜ ሊመጣ እንደሚችል ጠቋሚ በመሆኑ እጅግ ተደሰትሁ!

ዜናውን የሕወሃቱ ፋናም “ከኦሮሚያ ክልል የተፈናቀሉ የአማራ ክልል ተወላጆችን ወደ ቦታቸው እንመልሳለን – ርዕሰ መስተዳደር አቶ ለማ መገርሳ” በማለት አውጥቶታል።

በመሆኑም፣ ይህን መሠል በጎ፣ መርህ ላይ የተመሠረቱና ጎህ ቀዳጅ ጥረቶቻቸውን በመላ ሕዋሴ ለመደገፍ ለራሴም መመሪያ ሠጠሁ!

በትውልዴ እንደብዙ ኢትዮጵያውያኖች ድብልቅ ብሆንም፣ ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያውያን የሚሆነው መልካም ነገር ሁሉ የሚያስደስተኝ ጉዳታቸው የሚያስከፋኝ ንጹህ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ነኝ! ሃገርን በሚመለከትም እምነቴ መርሆዎቼም በዚሁ ዙርያ የሚያጠነጥኑ ናቸው።

በአንድ ወቅት—ከሁለት ዓመት በፊት ይመስለኛል— ለመጀመሪያ ጊዜ በጽሁፍ እንደገለጽኩት በአባቴ የወለጋ ኦሮሞ በእናቴ አማራ ነኝ ከመንዝ። ወላጆቼም በደንብ ያስተማሩኝና ያስረከቡኝ፣እኔም እሰከዛሬ በእነዚህ 70 ዓመታት ያለወጥኩት ነገር ቢኖር ኢትዮጵያውነቴንና ኢትዮጵያን እንድወድ፣እንዳከብር፣ እንደዜጋም ለኢትዮጵያ መኖርን ነው!

እግዚአብሔር ይመስገንና ይህም ወደ ልጄም የተላለፈ ይመስለኛል!

የአቶ ለማ መገርሣ ንግግሮች ብዙ ጊዜ — እንደ አብዛኞቹ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ሁሉ—ይጥሙኛል። ነገር ግን አቶ ለማን በልቤ በደንብ ያገኘኋቸው ከላይ እንዳነሳሁት አርብ በሰማኋቸው የተፈናቀሉ አማሮችን አስመልክተው ባደረጉት ንግግራቸው ነው።

ምን ማለቴ ነው?

የአቶ ለማ ንግግር ስህተት አግኝቶ በማረም ስም የፖለቲካ ጥቅሞች ለማሰባብሰብ የታቀደ የፖለቲከኛ መፍትሄና አሰተሳሰብ ጠረን አላሸተትኩበትም!

እንዲያውም ንግግራቸው በመፍትሄው ላይ ብቻ ያተኮረ ሣይሆን፣ የሕወሃት ጉልበተኛ ካድሬዎችና ምልምሎቻቸው ሕዝብ የማፈናቀል ሥራዎች በማንኛውም መለኪያ እኩይ ተግባር መሆናቸው በሚገባ ስላሠመረበት ነገ ለሚኖረን የግልና የጋራ ሕይወታችን ጠንካራ መሠረት ይጥላል የሚል ተስፋ አሳድሮብኛል።

ሃሣባቸው ቅን፣ተቆርቋሪና የዜጎች በሃገራቸው የትኛውም ክልል ውስጥ — ኦሮሚያ ውስጥ — የመኖር መብቶችን ለማስከበር መንግሥታቸው እንደሚሠራ የሚያጠራጥረኝ ምክንያት አላገኘሁበትም!

በወጣትነት ዘመኔ፡ ዓለማችን በዘር ጭምር የተከፋፈለች መሆኗን ሳልገነዘብ ረዥም ዓመታት ፈጅቶብኛል — ማለትም ቀኃሥ ዩኒቨርሲቲ የሁለተኛ ዓመት እስከሆንኩበት ጊዜ ድረስ!

በዚያን ወቅት ከንፍ እስካወጣ ድረስ  የወድኳትን ሁሌም ጎኔ ትቀመጥ የነበረችውን የክረን ተወላጅ ለተብርሃን ሃድጉን (ነፍሷን ይማረውና) በመውደዴ፣በኢርትራዊ አጎቷ (አሳዳጊዋ) ‘ከጋላ’ ጋር መውጣቷን ካላቆመች በማለት አንድ ቀን በጥፊ ሲላት ከንፈሯ ተሠንጥቆ መጥታ ሳየችኝ ምን ያህል አንጀቴን እንዳበገነው ምን ጊዜም አይረኝም!

በዚያኑ ሰሞን ነው ስድስት ኤርትራ ተወላጅ ሴቶች ከዩኒቨርሲቲው ጠፍተው(በደንብ ካስታወስኩ ከቢዝነስ ኮሌጅ፣ አርትስ፣ ፋርማሲ፣ ጂኦሎጂ ወዘተ)  በረሃ የገቡት —የኔን ለቲንም ጨምሮ። እሷ ለኔ የነገረችኝ ነገር የለም!  እንዲያውም ፖለቲካ እስከዚህ አታወራም!

በድርጅታዊ ዲሲፕሊን ምክንያት አፍናው እንኳ ቢሆን፡አብረን በነበርንበት ወርቃማ የፍቅር ወቅት ራሷንና  ሃሣቧን ሙሉ በሙሉ ስላካፈለችኝ፣ አሁን ይህ ቢሆን ያ ቢሆን በሚል ፋንድያ ውስጤ የተወወችውን መልካም ትዝታ ላጨቀየው አልሻም!

ለኔ በቂዬ ነው፣ እናቷ ስለታመሙ በማግሥቱ ባላሰበችው ሁኔታ አሥመራ እንደምትሄድና ያንን ሌሊት አብረን ማደር እንደሚገባን ነግራኝ፡ ከምሽቱ አራት ሰዓት በኋላ ሆቴል አፈላልገን ያደርንበት ያ ሌሊት የመጨረሻችን ሆኖአል።

ብዙም ሣይቆይ፣በኤርትራ የሚንቀሳቀሱ የተከፋፈሉ ድርጅቶች የእርስ በእርስ ግጭት ምክንያት ለቲ መገደሏን ያረዳኝ የጋራ ጓደኛች መለስ ተክሌ ነበር። ትግራዊው መለስ ተክሌ ማለትእሱንም ነፍሱን ይማረውናማዘጋጃ ቤት ላይ ቦምብ በማፈንዳት ደርግ ንጅሎት የረሸነው በኋላም መለስ ዜናዊ ስሙን የተዋስው ግለሰብ ነበር

ያ ፈጣን የምሬትና የትግል ወቅት፣ ኢትዮጵያውያን እጅግ በተፋጠነ ሁኔታ በዘር ስለመከፋፈላችን ለመጀመሪያ ጊዜ አዲስ ትምህርት ውስጤ ማስገባቱ ሳያንስ፣ ለቲ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ከሕይወቴ እንደወጣች መቅረቷ ነበር ለኔ ትልቁ ኪሣራዪ!

እኔም በወቅቱ ኃዘኔ ባስገደደኝ መሠረት፡ ለተወስነ ጊዜ ትምህርቴን ትቼ በሎንቺና ከአዲስ አበባ-ናዝሬት ከዚያም ሶደሬ ሄጄ በየቀኑ ማልቀስን ለቀናት ሥራዪ አደረግሁት። ከሶደሬ መቼ እንደምመለስ አላውቀውም ነበር— ሕይወት ትርጉሙ ስለተበላሸ — በአጠቃላይ ራሱ መመለሴን ጭምር! 

ምናልባትም በአምላክ ትዕዛዝ ይሆናል፣ አንድ ቀን ተቀምጨ እተክዝ በነረበት ሶደሬ ወንዝ ዳር ጫካው ሸፈን ባደረገው ሰሜን ምሥራቅ በኩል፣ አንድ አናሣ አዞ  ወደ እግሬ በድንገት መጠጋት አሥደንግጦኝ፣ስሜቴ ተለዋውጦ ከመቅጽበት ከሶደሬ ወደ አዲስ አበባ  ወደ ትምህርቴም እንድመለስ አደረገኝ!

ዘርንና የዘር ሐረግን ዐይነቶች ሥጦታዎችን ምክንያት የሚያደርግ ዘረኝነት በታወረ ስሜት ከመመራት አይለይም

ከአሥራ አን ዓመታት በፊት ባለቤቴ ሃገሯን በመወከል ለንደን ስብሰባ ሳለች፣ ድሮ በመካከከኛ ዕድሜ የነበርን ዲፕሎማቶች ሳለን በትዳር በመተሳሰራችን ምክንያት፤የአባቴን ስም በመውሰዷ፣ ስብሰባ ላይ ያገኛት የሕወሃት ተወካይ በደስታ ‘ባልሽ ትግራዊ’ ነው ብሎ ሲጠይቃት፣ደንገጥ ብላ:  “ከተጋባን 16 ዓመታት አልፈዋል። ባለቤቴ እስካዛሬ የነገረኝ ግን ኢትዮጵያዊ መሆኑን ብቻ ነው” ብላው ቤት ስትመለስ እንደምትጠይቀኝ አረጋግጣለት ያጋጠማትን አጉል ሁኔታ ስታጫውተኝ እግዚአብሔር ይመሰገን ማለቴን አስታውሳለሁ!

ለምንድነው ለዚያ ግለሰብ የኔ ትግሬነት ያጓጓው?  የማያውቃትንስ ግለሰብ ባሏ ትግሬ መሆኑን በእርግጠኝነት ለማብሠር የደፈረው ምን ዐይነት ሞራል ድህነት ቢያጠቃው ይሆን ብዬ ተገረምኩ! ለነገሩ የምናስበውን ሁሉ መናገር ወይንም መጠየቅ እንደማንችል እንኳ እንዴት ከቤቱ አልተማረም? ዲፕሎማት ሆኖስ እንዴት አልታየውም በማለት አዘንኩለት!  በአስተዳደግ ኢትዮጵያውያን ‘ለከት’ የሚሉት ነገር ስለሌለው ማለቴ ነው — ባህሪውና አሠራሩ የሚታዘንለት ዐይነት ባይሆንም!

ድሮ ሣይኮሎጂ ስንማር፣”…emotions narrow the field of consciousness” የሚለው ዛሬ የሰማሁት ያህል አዕምሮየ ውስጥ በየዕለቱ እንደ አዲስ ሆኖ መሰማቱ ብቻ ሣይሆን፡ የራሴንም ሃሣብ ( Conscious thought እና unconscious thought) መመርመሪያዬ ሆኖ፣ቆም ብዬ ራሴን በአስፈላጊ ሁኔታዎች ላይና አጋጣሚ ውስጥ እንዳይ ረድቶኛል።

The Jungian Model of the Psyche ተሰኘ የሳይኮሎጂ ጽሁፍ ከምንወያይበት ጋር በተያያዘ የሚከተለውን አሥፍሮ አነበብኩ፡

“To [Carl] Jung, the ego was the center of the field of consciousness, the part of the psyche where our conscious awareness resides, our sense of identity and existence. This part can be seen as a kind of “command HQ”, organizing our thoughts, feelings, senses, and intuition, and regulating access to memory. It is the part that links the inner and outer worlds together, forming how we relate to that which is external to us.”

በቀላሉ ስንተረጉመው፣ መባል የሚገባንና የማይገባንን ለመለየት ማስቻሉ እንደ አንድ ምሣሌ ልንወሰደው እንችላለን። በሌሎች ፊት መባል የሚችሉትንና የማይቻሉትን የምንመዝንበት የአዕምሮ/  የሃሣብ ፋብሪካችን የሥራ ክፍፍል ጭምር ነው። ሁሉም ሰው ከራሱ የሚደብቀውን ሃሣብም የሚፈትለው በ unconscious thought process  ክፍለ አዕምሮው ነው።

በሌላ በኩል ደግሞ፣unconscious thought process ክፍል ውስብስብ ነገሮችን ግለሰቡ በደመነፍስ የሚተነትንበትና ጥልቅ ሥራዎችን የሚያከናውንበት የአዕምሮ/መንፈስ አካል ነው!ባለድርጊቱ የሠራውን ያውቃል፤ ጥሩውንም መጥፎውንም ይለያል። መጥፎው እጅግ መጥፎ ሲሆን ግን ባለድርጊቱ ራሱም ማወቅ ስለማይፈልግ በunconscious thought process  ውስጥ  ይሠውረዋል!

የኦሮሞና ሶማሌ ክልሎች ሚሊዮን ሕዝብ መፈናቀል ሳያንስ— በሰሞኑ ግርግር  በደቡብ ኢትዮጵያ 15 ያህል ሰዎች መገደላቸው አስቆጥቷችው  ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የድርጊቱን ፈጻሚዎች  “የኢትዮጵያን ደኅንነት የማይሹ ‘የቀን ጅቦች’ ያናፈሱት ግጭት” በማለት የተጠቀሙበት አገላለጽ ትክክለኛ ነው! 

እንዲሁም ከላይ የጠቀስኩት ለባለቤቴ የሕወሃት ተወካይ ያቀረቡት ጥያቄ ጸያፍነቱን ተናጋሪው/ባለጉዳዩ/የሆነ ጥቅም ፈላጊው ይሉኝታ ወይንም ለከት ስለሌላቸው በመሆኑ፣ በዚህ ረገድ ሃገራችን ባለፉት 27 ዓመታት የታዩት ዐይነት ዘረፋዎች ባህልና የሕይወት ጎዳና ከመሆናቸው በፊት ብዙ የማስተካክል ሥራ መሥራት እንደሚያስፈልግ ይሰማኛል።

ሊከናወን የሚገባውም የሥራ ዐይነት የሚከተሉትን ይጨምራል፦

ሀ. ይህንን ግለሰብ ዘረኝነት ኋላ ቀር አስተሳሰብና ለኅብረተሰብም ጠንቅ መሆኑን ማስተማር አስፈላጊነት (አቶ ለማ እንዳደረጉት)፤ እንዲሁም፣

ለ. ለራሱም እንደግለሰብ ይህንን ዐይነት አስተሳሰብ በunconscious thought/mind ፕሮሴስ የመካሄዱን አስፈላጊነት ተገንዝቦ በሕዝብ መካከል ከሚደረግ የሃሣብ ልውውጥ እንዲወገድና እንዲሁም በፓሊሲ አሠራርና አፈጻጸም መግቢያ ቀዳዳ እንዳያገኝ የመድፈን አስፈላጊነት ሊሠመርበት ይገባል።

ይህንን በተመለከተ፣ ከላይ ስለ አቶ ለማ መገርሣ ንግግር ጠቃሚነትና የወደድኩት ክፍል ውስጥ አንዳልኩት — ‘ንግግራቸው በመፍትሄው ላይ ብቻ ያተኮረ ሣይሆን፣ የሕወሃት ጉልበተኛ ካድሬዎችና ምልምሎቻቸው ሕዝብ የማፈናቀል ሥራዎች በማንኛውም መለኪያ እኩይ ተግባሮች መሆናቸው በሚገባ ስላሠመረበት ነገ ለሚኖረን የግልና የጋራ ሕይወታችን ጠንካራ መሠረት ይጥላል የሚል ተስፋ አሳድሮብኛል’ ያልኩት ለዚህ ነው።

እንደተለመደው ዘወትር ኢትዮጵያ ብዙ አደጋ ያንዣብባታል! ነገር ግን ቴዲ አፍሮ ‘ኢትዮጵያ’ በተሰኘው አልበሙ የኢዮጵያ ጠላቶች ብዙ ቢሞክሩም፥ እነርሱው እንደሚቃጠሉ ያስታውስናል!

ይህ በነጋ ቁጥር በሃሣባችን ውስጥ የሜመላለስ ቢሆንም፡ ቤተሰብ ባህሉና እሱነቱ በሕወሃቶች በተናደበት ሁኔታ በራሱ አቶማቲሲቲ ስለሌልው፡ በሃገር ደረጃ ይህንን ለመቋቋም በሕግ ደረጃ፡ በባህል ትምህርት፡ በቲአትር፡ ፊልም ጠንከር ያለ ጥረት ሊደረግ ይገባል!

ኢትዮጵያዊነትን በአኩሪ መልክ እንደገና ስለጀመራችሁ እግዚአብሔር ይስጥልኝ! ትንፋሻችን እስካለች ድረስ፣ ከኢትዮጵያ ጋር እንቆማለን!

ጄነራል ጻድቃን ገብረትንሣኤ ሕወሃት ሁለትን ለመምራት ዝግጅት በማድረግ ላይ ይሆኑ?

1 Aug

በከፍያለው ገብረመድኅን The Ethiopia Observatory (TEO)
 

ለመጀመሪያ ጊዜ የጀኔራል ጻድቃንን ጽሁፍ እንዳነበብኩ፣ መደስቴን ልደብቅ አልችልም። በአንድ በኩል ዛሬ ሃገሪቱ ካለችበት የችግር አዘቅት ውስጥ ሕወሃት መዝፈቁን በማንሳት ከጥፋቱ ነጻ አለማድረጋቸውን አሳይቶኛል – በአንዳንድ ጉዳዮች ላይ የእርሳቸውን አመለካከት ባልጋራም፣ በአንዳንድ ደግሞ ፈጽሞ ባልስማማም።

በሌላ በኩል ደግሞ፥ ሕወሃትን ለማጋለጥ ከተነሱት መካከል፡ እርሳቸው መለስ ዜናዊን የአንድ ግለሰብ ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ መመሥረቱንና ዲሞክራሲን ደብዛውን ማጥፋቱን በሚገባ ማጋለጣቸው ዛሬ ድርጅቱ ዕርቃኑን መቅረቱን የሚያረጋግጥና የእርሳቸው ዐይነት ግንዛቤ ባላቸው ግለሰቦች የሕወሃት መስተዳድር ትንሽ ገፋ ቢደረግ፡ ጀርባውን ለመጨረሻ ጊዜ ልናይ እንደምንችል ተሰምቶኛል።
Continue reading

%d bloggers like this: